Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

354

§ 147. Calvinisme in Schotland.

de regeering over te geven aan haar zoontje Jacobus, voor wien graaf Murray, baar halve broeder, het regentschap voerde. Uit de gevangenis ontkomen verloor zij tegen Murray den slag bij Longside en vluchtte naar Engeland, waar zij in de plaats van hulp, na een negentienjarige gevangenschap, den dood vond op het schavot.

4°. Na de vlucht van Maria Stuart naar Engeland werd het protestantisme door het parlement tot staatsgodsdienst verheven. Murray en Lennox verdrukten de kathoheken met ijzeren vuist (1568—1572). Niet minder wreed was de vervolging onder den regent Morton (1572—1578). Een kleine verademing kwam er, toen Jacobus VI, ofschoon calvinistisch opgevoed, zelf de regeering aanvaardde. Toch was de koning tegen de dweepzucht der Calvinisten op den duur niet bestand en de venrolging begon opnieuw. Niet enkel het Katholicisme, maar ook de Engelsche High Church werd niet geduld, ofschoon de koning alles in het werk stelde, om deze in te voeren (1584—1592). De hardnekkige presbyterianen weken geen stap, zelfs toen Jacobus VT, in 1603 koning van Engeland geworden, bisschoppen voor Schotland benoemde, eenige predikanten veroordeelde en zijn wil trachtte door te zetten met geweld. Hetzelfde ondervond zijn opvolger Karei I, die zelfs een opstand beleefde en niet kon verhinderen, dat op de bijeenkomst der presbyterianen (1638) het episcopale systeem verworpen en de Schotsche kerk onafhankelijk verklaard werd. Zelfs erlangden de Schotsche presbyterianen een tijd lang de overhand in Engeland en riepen Karei II tot koning uit, die echter de vlucht nam. Trots alle verdrukking en vervolging stierven de kathoheken in Schotland niet uit. Ter vorming van kathoheke priesters ontstond reeds vroeg een college te Parijs (1578), een ander te Pont-a-Mousson (1576), dat in 1612 werd overgeplaatst naar Douai ; een derde te Rome (1600) x).

1) Lang, A history of Scotland from the Roman occupation, Vol. III (1626—1689), London 1904, Brown, History of Scotland, Vol. II : From the accession of Mary Stuart to the revolution of 1689, Cambridge 1902.

Sluiten