Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

392

§ 153. Hervormende werkzaamheid der Pausen.

organisatie gaf aan de curie. De H. Pius V*) (1566—1572) uit de orde der Predikheeren, leefde zeer streng en eenvoudig, stichtte een ieder door zijn godsvrucht, nam strenge maatregelen tegen de onzedelijkheid, de ontheiliging van den Zondag en de godslastering, verbeterde de rechtspleging en hield eiken laatsten Woensdag der maand een openbare zitting, waar een ieder tegen een vonnis der rechtbank zijn bezwaren kon opperen. Rome veranderde van aanschijn. Voor het onderricht der geestehjken verscheen in 1566 de Catechismus Romanus, in 1568 het verbeterde Romeinsche brevier. Elk ander brevier, dat niet goedgekeurd door den Apostolischen Stoel of geen 200 jaren oud was, werd verboden. In 1570 volgde het verbeterde Romeinsche Missaal2). De bul In coena Domini, die sedert 1364 jaarlijks op Witten Donderdag werd afgekondigd en de aan den Paus gereserveerde censuren bevatte, vaardigde Pius V in scherperen vorm uit. Korüngin Elisabeth excommuniceerde bij en verklaarde haar vervallen van den troon (1570). Zeer veel deed de Paus tegen de Turken. Met Spanje en Venetië sloot hij een verbond en gaf het opperbevel van den oorlog aan Don Juan van Oostenrijk, die de beroemde overwinning bij Lepanto behaalde (6 Oct. 1571). P i u s V stierf heilig, zooals hij geleefd had, 1 Mei 1572, en werd door Clemens XI gecanoniseerd (1712). Zijn opvolger Gregorius XIII (1572—1585) 3) was een beroemd rechtsgeleerde. Zijn voornaamste zorg besteedde hij aan de verheffing van het kerkelijk onderricht en de echt kathoheke wetenschap. Rijk begiftigde hij het Collegium Romanum, dat naar hem Universitas Oregoriana heet; nog ruimer het door den H. Ignatius gestichte Collegium Oermanicum4), dat zoo ontzaglijk veel nut stichtte voor de Duitsche Kerk, en voegde het Hongaarsche college er aan toe. Dergehjke stichtingen het hij inrichten voor de Engelschen, de Ieren, Grieken, Maronieten en Armeniërs. Daarenboven ontstonden door zijn ondersteuning niet

J) Acta SS. Boll., I Tom. Maii, p. 616 ss. Falloux, Hist. de S. Pie V, 2 vols. Angers 1846. Analect. Boll. 1888, p. 45 ss. Bevue des quest. hist. XXXI (1882), 551 ss. O. Braunsberger S. J., Pius V und die deutschen Katholiken, Freib. i. Br. 1912.

2) Weale et Misset, Analecta liturgica, 3 vol. Paris 1888—1901. Vgl. Tüb. Quartalschr. 1884, S. 450 ff. Baumer, Gesch. des Breviers, Freib. i. Br. 1895, S. 410 ff.

*) Ciappi, Compendio dellè attioni e vita di Gregorio XIII, Boma 1591.

4) Steinhuber, Gesch. des Colleg. Germ.-Hungaricum in Bom. II Aufl., 2 Bde Freib. i. B. 1906.

Sluiten