Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

466

§ 161. Theologische twisten.

door de scientia visionis. Daarenboven echter kent Hij door zijn supercomprehensio possibilis vóluntatis, wat elk mogelijk vrij schepsel onder bepaalde omstandigheden zou doen of niet doen. Deze kennis Gods is de scientia media of scientia conditionate futurorum, die uit de H. Schrift werd bewezen en actu exercito door de HH. Vaders erkend. Terwijl God door de scientia simplicis intelligentiae elk mogelijk schepsel, elke mogehjke orde en verhouding, daarbij door de scientia media kent, wat elk dier vrije schepselen in elke orde en omstandigheid en onder aUe mogelijke genadewerking zou doen, kiest Hij door een enkelen act van zijn vrijen wil deze bepaalde orde : schepselen, omstandigheden en genaden, en ordent daardoor de gansche wereldgeschiedenis, besluit de menschwording van Christus, de praedestinatie der goede engelen en aller uitverkorenen, de praefinitie van alle goede werken, de schenking aller genaden en de toelating aller zonden. Derhalve is de praedestinatie tot de genade en de glorie een act der vrije barmhartigheid Gods en niet ex praevisis meritis, een act van bijzondere bef de voor den gepraedestineerde. Gaf God ook veel grootere genade aan den reprobatus, toch bemint Hij den gepraedestineerde meer, omdat de genade des eersten alleen mere sufficiens, die des tweeden daarentegen efficax is. Wanneer men Molina vraagt, hoe de vrije wil onder den invloed der genade uit den actus primus overgaat tot den actus secundus, dan antwoordt hij : door den vrijen wil zelf, die geen nieuwe motio divina meer behoeft, maar met de genade en door de kracht der genade den bovennatuurbjken act volbrengt, en aldus de gratia praeveniens en excitans in actu primo maakt tot gratia cooperans en efficax in actu secundo x).

Met vreugde werd deze leer op vele plaatsen pntvangen, op andere heftig bestreden ; vooral door de Donunicanen, die in het werk van Molina, een aanval erkenden op de leer van Bafiez en A1 v a r e z, sedert dien tijd de leer hunner orde. God erkent, zoo zeiden zij op hun beurt, de vrije handelingen zijner schepselen in zijn eigen eeuwige wilsbesluiten of decreten, die onfeilbaar zeker worden uitgevoerd door de praedeterminatio physica of de gratia ex se effiax d. w. z. efficax, onafhankelijk van den menschebjken wil. De vrije act van den geschapen wil hangt dus ten slotte af van een vrij (willend of toelatend) decreet Gods, dat in de uitvoering onfeil-

Zie de Concordia van Molina passim.

Sluiten