Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 161. Theologische twisten.

467

baar zeker werkt. Wel kan de geschapen wil onder den invloed der praedeterminatio physica niet anders handelen (in sensu composito), maar handelt toch vrij. Aldus blijft ook in dit systeem met de onfeilbaarheid der genade de vrijheid bestaan

De strijd werd des te heviger, naarmate de tegenstelling tusschen beide systemen grooter was. Tijdens den druk trachtte B a n e z het verschijnen der Concordia van Molina te verhinderen. Daar dit mislukte, denonceerde hij 10 stellingen daaruit bij de inquisitie. Molina schreef een verdediging. Opnieuw werd middelerwijl het boek onderzocht, ook door Dominicanen, die de leer gezond en nuttig noemden, overeenstemmend met de H. Schrift, de conciliën en de Vaders. Toch rustte B a n e z niet en trachtte de Concordia op den Index der inquisitie te brengen, maar tevergeefs. In 1594 hielden Dominicanen en Jezuïeten te Valladohd een dispuut, dat natuurlijk geen vrede bracht. B a n e z appelleerde op Rome, zonder de afwijzing der inquisitie te vermelden, waarover deze hoogst ontevreden was. Toen de strijd altijd heviger werd, richtte Clemens VIII de Congregatio de auxiliis divinae gratiae op met 8—11 consultoren. De verhandelingen duurden van 2 Januari 1598 tot 28 Augustus 1607. Veel hadden de Donunicanen te Rome voor, wijl Clemens VIII met tal van kardinalen overhelde naar het Thomisme. Eerst werd de Concordia onderzocht, maar het oordeel niet aangenomen. Intusschen kwamen de Spaansche Jezuïeten te Rome aan. Er werden in het geheel 85 congregationes gehouden, 68 onder Clemens VIII, 17 onder Paulus V. De voornaamste verdedigers der Donunicanen waren D idacus Alvarez, Thomas de Lemos en Michaël a R i p a; die der Jezuïeten Michaël Vasquez, Gregorius de Valentia, Petrus Arrubal en Ferdinandus de la Bastida. Allengs begon zioh Clemens VIII met de leer van Molina te verzoenen en maakte zelf aanteekeningen in een exemplaar der Concordia, om hem te verdedigen tegen de beschuldiging van Pelagianisme. Onder Paulus V traden de Jezuïeten ook als aanvallers tegen de praedeterminatio physica op. Noch Molina (f 1600), noch Banez (f 1604)

*) Alvarez, De auxiliis div. gratiae, Romae 1610. Billuart, O. P., Summa S. Thom. hodiernis academiarum moribus accommodata, 19 vol. Leodii 1746—1751. Vooral De Deo, d. 6, a. 4, § 2 ; a. 6, § 2.

Sluiten