Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

494

§ 163. De Pausen tegenover het absolutisme.

moeüijkheden bracht de Spaansche successie-oorlog (1701—1714). Met bedreiging en geweld trachtten beide partijen den Paus naar hun zijde te trekken. Toen deze aan Philips V, die door de Spanjaarden als koning erkend was, een legaat zond ter begroeting, verbood keizer Joseph I alle betrekking met Rome, deed zelfs een inval in den kerkelijken staat en dwong den Paus tot een verdrag, waarin hij Karei van Oostenrijkals koning van Spanje erkende (1709). Nu begon Philips Vop zijn beurt een vervolging, verdreef den nuntius uit Madrid en brak aUe verkeer met Rome af. In Itahë oefende Amadeus van Savoye een ware dwingelandij tegen de Kerk. Door den vrede van Utrecht (1713) koning van Sicilië geworden, matigde hij zich alle voorrechten der Monarchia Sicula1) aan. De Paus hief de rechtbank der Monarchia op. De koning antwoordde met het uitdrijven der geestehjken, vooral toen de Paus het interdict over het eiland uitsprak. In 1718 kwam Sicilië aan Spanje en weldra werd er de rust hersteld. Het groote leed werd den Paus eenigszins verzacht door de overwiiuhngen van Prins Eugenius2) bij Peterwardein (1716) en Belgrado (1717) en door de bekeering der protestantsche vorsten Karei van Wurtenb u r g en den keurvorst F r e d. Aug. van S a k s e n (1712). Clemens XI was een geleerde 3), deed zeer veel voor de missiën en de kerkelijke feesten, veroordeelde Quesnel4) in de beroemde bul Unigenitus en verrijkte de Vaticaansche bibliotheek6). De volgende pontificaten waren niet minder onrustig.

Innocentius XIII (1721—1724) verloor het leenheerschap over Parma en Piacenza. Benedictus XIH (1724—1730) moest, vooral om den invloed zijner nepoten, den vrede met Sicilië en Sardinië duur koopen. Het eerste land ontving weer een oppersten kerkelijken rechter als derde instantie ; Victor Amadeus de erkenning als koning van Sardinië, het volle praesentatierecht en veel andere gunsten. Het decreet, waardoor het feest van Gregorius VH over de gansche Kerk werd uitgestrekt, verwekte groote onrust en scheen aan de vorsten een aanval op hun

*) Sentis, Die Monarchia Sicula, Freiburg 1869. ') Karl Bitter v. Landmann, Prinz Eugen v. Savoyen, München 1905. *) Clementie XI Opera, Francofurti 1729, 10 Tom. 4) Denzinger, ed. IX, p. 281—289. Ed. X, No. 1351 ss. s) Landau, Bom, Wien, Neapel wahrend des Span. Erbfolgekrieges, Leipzig 1885.

Sluiten