Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 163. De Pausen tegenover het absolutisme.

495

koninklijke macht. Na den dood des Pausen hadden zijn gunstelingen zeer veel te hjden. C o s c i a verloor het purper en moest na acht jaar kerkerstraf nog 40.000 dukaten restitutie betalen ; ook Fini werd gestraft1). Clemens XII (1730—1740) uit het geslacht der C o r s i n i, kon evenmin de willekeur der Bourbonsche vorsten ontgaan. Hij teekende verzet aan tegen de aanstelling van Karei van Bourbon-S pan je tot vorst van Parma Piacenza. Deze viel nu in den kerkdijken staat, nam ook Napels en Sicilië, welke verovering in den vrede van Weenen werd bevestigd. In denzelfden vrede kwam Toskane aan Oostenrijk. Met hoon werd de Paus door de vorsten van Bourbon overladen2). In 1738 verscheen onder dezen Paus de eerste veroordeeling der vrijmetselarij 8). Benedictus XIV (174C—1758), de geleerde P r o s p e r Lambertini, plooide zich wellicht wat te veel naar de eischen der hoven. Vrede kwam er tot stand met Sardinië (1741); met Spanje werd een concordaat gesloten (1753), waarin de Paus afstand deed van de collatie veler beneficiën en afschaffing van kerkehjke feesten toestond; Portugal ontving een nog ruimer patronaatrecht dan het vroeger bezat; ten behoeve van Venetië en Oostenrijk maakte hij een einde aan het patriarchaat van Aquilea. Ook voor de Franschen was Benedictus toegeeflijk, bijzonder aangaande de bul Unigenitus en In coena Domini. Den koning van Pruisen erkende hij en regelde de kerkehjke zaken in Silezië *). Zeer grooten roem verwierf Benedictus XIV als geleerde. Als Paus voltooide hij het werk De synodo dioecesana. Zijn bullen, breven en verordeningen zijn meestal geleerde tractaten. De voornaamste handelden over de biecht en het huwehjk en bepaalden de tegenwoordige praxis. De uitgave zijner werken B) vertrouwde hn toe aan P. Azevedo S.J. ; stichtte te Rome vier academies voor heidensche en christelijke oudheden, voor de geschiedenis der concilies en de liturgie. In zijn hooge waardigheid bleef Benedictus eenvoudig, vroohjk en toegankelijk voor een ieder. Tot zijn vertrouwebngen behoorde ook kardinaal Passionei,

*■) Borgia, Benedicti XIII Vita, Romae 1752. ») Ranke, Röm. Papste, Analecten, 220*—223*.

3) Constitut. In eminenti 28 April 1738.

4) Theiner, Zustande der Kirche in Schlesien 1740—1758, Regensb. 1852, 2 Bde.

5) Opp. ed. Venet. 1667, 1—15 in fol. ; Prato 1839—1846, 1—17, in 4°. Buil. Ben. XIV, Bom. 1754.

Sluiten