Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 165. De Kerk tegenover de revolutie en Napoleon I.

517

regelen. De pastoors werden gekozen door de gemeente, de bisschop door de kiesgerechtigden van het departament. De laatste ontving zijn canonieke mstelhng niet van den Paus, maar enkel van den aartsbisschop. Toch kon hij ze berichten aan den Paus. Gedwongen gaf de koning zijn sanctie aan deze schandehjke wet (24 Aug 1790), die in gansch Frankrijk een heftigen tegenstand ontmoette. Nu besloot de constituante den eed op de constitution te eischen. Maar omstreeks twee derden der geestelijken (réfractaires, insermentés) weigerden den gevraagden eed. De overigen (assermentés) volgden het voorbeeld van Grégoire, Talleyrand, Gobel en vier andere bisschoppen, werden echter gesuspendeerd door Pius VI, die tevens de constitution verwierp en de keuze der geestelijken voor ongeldig verklaarde (13 April 1791) *). Uit wraak verbrandde men de beeltenis des Pausen en trok men diens bezittingen, Avignon en Venaissin, bij Frankrijk. De koning, wiens vlucht in Juni 1791 was verijdeld, moest den 14 September daarna den eed op de nieuwe staatsregeling afleggen en was de gevangene der assemblée constituante, die den 1 October 1791 overging in de assemblée législative (1791—1792). Geen enkele afgevaardigde der constituante zat in deze nieuwe vergadering, waarin de republikeinen het overwicht hadden. Nu dwong men de geestelijken tot den eed op straf van verbarming, ahe nog bestaande kloosters hief men op en verbood het geestehjk kleed. Toen de koning de onderteekening dezer wetten bleef weigeren, sloot men hem met zijn familie op in den Temple. Na de ongunstige berichten uit het leger hadden van 2—7 September 1792, te Parijs de gruwelijke slachtingen plaats, waarin omstreeks 1400 en volgens sommigen veel meer „verdachten" werden vermoord.

2°. Den 20 September 1792 werd de assemblée législative vervangen door de convention nationale (1792—1795), die geleid werd door de Gkondins en de Montagnards. Terstond werd de republiek uitgeroepen. In November begon het proces tegen den koning, die reeds den 21 Januari 1793 naar het schavot werd geleid. De koningin volgde hem den 16 October. In Augustus van dat jaar schafte men de christehjke tijdrekening af, den 7 November den christelijken godsdienst. In de plaats van God stelde men de godin

*) Constit. Caritas van 13 April 1791. Pisani, Revue du clergé francais, 1 Juin 1908. Pierre Bliard, Jureurs et insermentés (1790—1794), Paris 1910.

Sluiten