Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

520

§ 165. De Kerk tegenover de revolutie en Napoleon I.

dat de Paus de secularisatie der kerkelijke goederen zou erkennen, de wettige bisschoppen afzetten en de constitutioneele bevestigen. Pius VII van zijn kant eischte, dat de kathoheke godsdienst staatsgodsdienst zou worden, hetgeen bij velen heftig verzet ondervond. Daarenboven werkten de aan Frankrijk vijandige hoven het concordaat tegen. Ook de constitutioneele bisschoppen en bedorven geestehjken deden alles, om het te verhinderen. Het krachtigst verhieven zich de Bourbons tegen een overeenkomst, omdat zij daarin de pauselijke erkenning van den bestaanden toestand meenden te zien. Een door Napoleon opgesteld ontwerp verwierp de Paus, waarop de eerste consul zijn gezant van Rome terugriep. Nu ging de scherpzinnige en diplomatieke kardinaal Consalvi naar Parijs en bracht het concordaat tot stand, dat den 15 Augustus 1801 door Pius VII werd bevestigd1). De voornaamste artikelen waren : De kathoheke godsdienst is die der groote meerderheid der Franschen; de openbare godsdienstoefening is vrij behoudens de noodige maatregelen der verzekering der openbare orde en rust. De bisdommen worden opnieuw omschreven en 10 aartsbisdommen met 50 bisdommen opgericht. De eerste consul benoemt, de Paus bevestigt de nieuwe bisschoppen. De bisschoppen zullen den bepaalden eed afleggen voor den eersten consul, de overige geestehjken voor de burgerlijke overheid. De omschrijving der parochiën zal geschieden in overleg met de regeering. De kapittels en seminariën worden door de regeering niet gedoteerd. AUe dom- en parochiekerken worden ter beschikking der bisschoppen gesteld. De Paus verklaart, dat de geseculariseerde goederen aan de bezitters blijven toebehooren ; daarentegen zorgt de regeering voor het onderhoud der bisschoppen en priesters.

5°. Had de geschiedenis der onderhandelingen Napoleon reeds in al zijn heerschzucht en hatehjke onoprechtheid getoond, in de uitvoering van het concordaat kwam zijn trouweloosheid en absolutisme eerst recht aan den dag. Vooreerst werden tegen de belofte tien constitutioneele bisschoppen 2) aangesteld en vooral als aanhangsel met het concordaat de 77 artieles organiques 3)

*) Constit. Ecclesia Christi 15 Aug. 1801.

a) Sciout, L'épiscopat constitutionnel 1781—1801. Revue des quest. hist. 1895, I, p. 159 ss.

8) Portalis, Les articles organiques, Paris 1845. Chamard, La Révolution, le eoncordat et la liberté religieuse, Paris 1891.

Sluiten