Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 165. De Kerk tegenover de revolutie en Napoleon I.

521

uitgevaardigd. Zij vernietigden de vrijheid der Kerk en ontkenden het concordaat, dat zij voorgaven te regelen. De geestehjkheid werd gescheiden van haar opperherder, verhinderd om hem te raadplegen over haar belangen, opgevoed onder het oog der wereldlijke macht, en door deze voortdurend bewaakt en belemmerd. Ziehier enkele dezer noodlottige artikelen: Het placet werd gesteld op alle Pauselijke constituties, op het zenden van legaten en op de decreten der algemeene synoden. Zonder de toestemming der regeering zal geen synode worden gehouden. Behalve de domkapittels en de seminariën zullen er geen kerkelijke instellingen zijn. De statuten der seminariën worden goedgekeurd door de regeering. De professoren moeten schriftelijk beloven het Gallicanisme te onderwijzen. Het aantal der wijdelingen zal elk jaar aan de regeering worden voorgelegd. Waar andersdenkenden wonen, mag geen godsdienstoefening plaats hebben buiten de kerkgebouwen. Geen feest zal worden ingevoerd zonder de toestemming der regeering. Het burgerlijk huwehjk zal aan het kerkehjk voorafgaan. De tractementen en pensioenen der geestelijken worden zoo ingericht, dat niet eens een vijftiende gedeelte van het geseculariseerde kerkelijk goed daarvoor noodig is x).

Natuurlijk protesteerde Pius VII tegen de trouwelooze handelwijze van Napoleon en de articles organiques : eerst in het consistorie van 24 Maart 1802 ; dan in een nota van kardinaal Consalvi aan den Franschen gezant te Rome ; eindelijk opnieuw in een schrijven aan kardinaal C a p r a r a voor T a 11 e y r a n d (18 Aug. 1803). Niets hielp. Daarenboven bleven de drie legaties met Venaissin en Avignon aan Frankrijk. Iets gunstiger was het concordaat, gesloten voor de Cisalpijnsche repubhek 2).

6°. Na het sluiten van het concordaat begon de strijd tusschen Napoleon en Pius VII 8) voorgoed. Men weet niet wat het meest verbazing wekt, het heldhaftig geduld van den Paus of het caesaropapisme van den keizer. Toen deze in 1804 was geproclameerd, daeht hij er terstond aan om zich, als Karei de Groote,

x) Hermens, Handbuch der gesamten Staatsgesetzgebung über den christlichen Kultus etc. Aachen—Leipzig 1833, 4 Bde.

a) Rinieri, La diplomazia Pontificia nel secoio XIX : Concordato tra la S. Sede et la Bepubblica Italiana, vol. II, Boma 1902.

s) Rinieri, Napoleone e Pio VII, Torino 1906, 2 vol. Fournier, Napoleon I, 3 Tom. Paris, 3 éd. 1913.

Sluiten