Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

526

§ 16S. De Kerk tegenover de revolutie en Napoleon I.

Napoleon was echter zoo oneerlijk, de (25 Jan. 1813) onderteekende preliminairen terstond als concordaat uit te vaardigen. De hoofdzakelijke inhoud was deze : De Paus zal zijn zetel in Italië of in Frankrijk vestigen. Het volle nominatierecht der bisschoppen van het gansche keizerrijk, uitgezonderd de suburbicaire bisdommen en tien andere, zal de keizer hebben; daarbij zou het decreet der nationale synode van kracht blijven. Implicile scheen hiermee afstand te zijn gedaan van den kerkebjken staat x). Toen de bij hem toegelaten zwarte kardinalen hierop wezen, was Pius VTI over de afgedwongen onderteekening ontroostbaar en schreef een brief 2) aan den keizer, waarin hij de artikelen der preliminairen herriep, en berichtte dit weldra aan de bisschoppen des rijks. De keizer ontstak in hevigen toorn en zond kardinaal P i e t r o in balbngschap. Niets kwam echter tot uitvoering. De wapenen van Napoleon waren in Duitschland niet gelukkig. Op het bericht, dat er een congres zou bijeenkomen te Praag, zond de Paus op raad van Consalvi enPacca een krachtige opvordering zijner staten3). Het congres had niet plaats. Napoleon moest onderdoen en werd gedwongen tot afstand van den troon en zijn keizerrijk met Elba te verwisselen. In triomf keerde Pius VH naar Rome terug (1814).

9°. Buiten Itahë en Frankrijk heeft de revolutie vooral in Duitschland *) en de Nederlanden op kerkelijk gebied haar invloed doen gevoelen. In 1794 werd de linker Rijnoever en een gedeelte van de Paltz door de Franschen veroverd en deelde natuurlijk in alle nieuwigheden en hervormingen der republiek. Het elfde der articles organiques schafte alle kerkelijke instellingen, behalve de kapittels en seminariën af. Waren in Frankrijk alle kerkehjke goederen geseculariseerd, hetzelfde moest plaats hebben in de onderhoorige landen. Het secularisatie-decreet werd uitgevaardigd den 2 Juni 1802. Voor de vier Rijnlandsche departementen werd besbst :

*) Sarcastisch schreef Napoleon op den dag der onderteekening aan den Paus : „Je me fais un plaisir de lui assurer que, n'ayant jamais cru devoir lui demander une renonciation a sa souveraineté temporelle sur les Etats Bomains, elle ne doit avoir aucune crainte que 1'on puisse jamais penser que, par la signature des dits articles, elle ait renoncé directement ou indirectement a ses droits et a ses prétentions."

J) Bij Pacca, Mémoires sur le pontifieat de Pie VII, Paris 1860, p. 14 ss.

3) Pacca, II. Appendice, No. 5. Dit stuk kwam met Bernetti naar Maastricht, vanwaar het Van der Vrecken, als handelsreiziger verkleed, naar Weenen bracht.

4) Rodolphi, Zur Kirchenpolitiek Preussens, Paderborn 1897. Freisen, Verfassungsgesch. der Kath. Kirche Duitschland in der Neuzeit 1916.

Sluiten