Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

576

§ 175. Theologische dwalingen.

tot de onmiddellijke aanschouwing Gods. Volgens de ontologisten ziet de geest des menschen het eerst het goddehjk zijn. Het eerste idee van den mensch is Gods zijn, waar hij als in een hcht alle inteUectueele waarheid aanschouwt. De naam dezer dwaling is van den befaamden Vincenzo Gioberti, dieze onderwees in zijn boek Introduzione allo studio della fihsofia, Torino 1839. In vele scholen, zelfs in de beste, drong het ontologisme door. Het werd verdedigd door Rosmini-S erbati van Roveredo (f 1855) x) en door den oratoriaan Père Gratry (Connaissance de Dieu). De woordvoerders in België waren de professoren van Leuven L a f o r ê t (t 1871) en G. C. U b a g h s (f 1875) in een reeks van werken2). In 1861 verklaarde het H. Officie, dat de haar voorgelegde zeven stellingen niet veilig konden geleerd worden (tuto tradi non posse) 8). Toen U b a g h s de uitvlucht vond, dat die stellingen betrekking hadden op de Duitsche pantheïsten, schreef kard. Patrizi een brief aan den aartsbisschop van Mechelen en bevestigde het vonnis van het H. Officie. Als voornaamste bestrijders van het ontologisme stonden op de Jezuïeten J. Kleutgen, J. M. Cornoldi en M. Liberatore; dan J. Bouix en de Dominicanen A. L e p i d i en kard. Z i g 1 i a r a.

5°. Het traditionalisme vond het criterium der zekerheid niet in het mdividueele verstand, maar in het gezag van het menschehjk geslacht, in den sensus communis. Daarenboven kende de eerste mensch de eerste begrippen, het idee der oneindigheid, taal en schrift niet door de krachten der natuur, maar door Gods openbaring en leverde ze aldus over aan het menschehjk geslacht. Het menschehjk verstand heeft slechts een gering deel in den geloofsact en kan het bestaan Gods niet zeker kennen, noch de openbaring door wonderen en prophetieën bewijzen. Deze leer werd opgesteld door Louis Gab. de Bonald4)ên krachtig verdedigd door Hugo Fel. Rob. Lamennais5), die in September 1832 en in Juh 1834 veroordeeld werd 6). Ook de abbé Bautain van Straatsburg verkondigde die leer, nam

1) Veroordeeld door Leo XIII, Denzinger, ed. IX, p. 423 ss. Ed. X, No. 1891 ss.

2) Anthropologie, Théodicée, Ontologie, Essai d'idéologie ontologique.

3) Denzinger, ed. IX. p. 362. Ed. X, No. 1659 ss.

4) Recherches philosophiques.

5) Essai sur 1'indifférence en matière de religion, Paris 1822 ss. Paroles d'un croyant.

6) Denzinger, ed. IX, p. 343 ss. Ed. X, No. 1613 ss.

Sluiten