Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

12

wilden vormen — en dat zij daartoe ook het recht hadden. En velen hadden, juist omdat dit bewustzijn bij hen aanwezig was, er strijd, moeite, gevaar voor eigen leven, groote persoonlijke opofferingen voor over om de werking van die bestaande orgaan-systemen te verbreken en nieuwe orgaanverhoudingen te vestigen. Juist de omstandigheid, dat in een bepaald stadium van cultureele ontwikkeling dit bewustzijn aanwezig is, en deze wilsbesluiten worden gevormd, stelt dit probleem aan de orde. Wanneer zulk een bewustzijn ontstaat, wanneer dergelijke wilsbesluiten worden gevormd, is in de concrete gevallen niet precies aan te geven. In een enkel geval, als b.v. bij de beroemde Declaration of Independance van de Noord-Amerikanen is men wellicht geneigd te zeggen: „dat is het geboorte-uur van het Amerikaansche volk." Intusschen is het bewustzijn van saamhoorigheid, en de wil om als groep de eigen zaken te bestellen, al eerder ontstaan. De Declaratie is de uitwendige openbaringsvorm daarvan op een gegeven oogenblik; zij wordt door de onderteekenaars, als „representatives of the United States of America, in general Congress assembled" dan ook uitgevaardigd „in the name, and by authority of the good people of these colonies," dat dus reeds als bestaande wordt gesteld.

Door deze geleidelijkheid in de vorming moeten wij hier dogmatische vastheid en zekerheid ontberen, die sommige denkers zóó noode missen, dat zij haar tot eiken prijs willen forceeren. Willen wij echter de werkelijkheid geen geweld aandoen (een der grootste wetenschappelijke zonden) dan zullen wij dit voorshands hebben te aanvaarden. Wij kunnen alleen dit constateeren, dat in den loop der staatsrechtelijke ontwikkeling een periode komt, waarin de gemeenschappelijke lotgevallen, de gemeenschappelijke strevingen en het gemeenschappelijk lijden een zóó sterke band zijn gaan vormen, dat de invoeging van die menschengroep als een ondergeschikt deel in een andere gelijksoortige groep aan de groepsgenooten als iets ondragelijks bewust wordt, als bedreigende geestelijke goederen, die zij van de hoogste waarde achten.

Sluiten