Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

22

gewoon-geraakt-zijn aan deze goederen, aan het ontbreken van de spanning van het nieuwe, aan het ontbreken ook van de vergelijking met zelf beleefde slechtere verhoudingen? De kennis dier andere verhoudingen is bij velen gering en opgeplakt; de herscheppende, levendige phantasie is niet ieders deel. „De zonen der zonen"; Huizinga schreef over de generatie van Teilegen, den Groningschen hoogleeraar in het staatsrecht: „de laatste generatie, die haar leven lang van de Vrijheid heeft kunnen spreken, zonder dat het valsch klonk." Het blijve voor zijn rekening; mij schijnt het wat sterk gekleurd. Zeker is echter wel, dat bij velen de stemming ten aanzien van onze instellingen anders, skeptischer is geworden. Daar is, heeft Polybios gelijk, wel niet veel aan te doen, en zeker niet door preeken, vermaningen of opwekkingen. Het is ook niet de taak der wetenschap dit te doen. Plicht van den beoefenaar der wetenschap is: vooroordeelen en stemmingen achter te laten op den drempel van de hallen der wetenschap. Wordt de „juristerij" U dan te „droog" of te „koud"? Bedenkt dan, dat niet van U gevraagd wordt op den drempel achter te laten de actieve phantasie, de bereidheid U in te leven in het zieleleven van groepen en enkelingen, U geheel in te denken in de problemen, waarvoor die groepen en enkelingen met betrekking tot hun levens-ordening zijn gesteld geworden; niet gevorderd ook achter te laten den zin voor het heroïsche en tragische. Want nergens is meer tragische schuld te vinden dan in het proces van staatsvorming en staatsrechtsvorming. Staatsrecht is voor wie door de teksten heen den lijdenden, worstelenden en werkenden menschengeest weet te vinden, een prachtig vak. En het is voor hen, die het lijden der menschen in de gemeenschap willen verminderen en hun kansen op geluk verhoogen, niet enkel een onmisbaar — maar ook een den practischen zin volkomen bevredigend vak. Wie voor het een of het ander geen gevoel heeft, hij blijve verre; voor wie alleen de eigen „baan" eenige beteekenis heeft, bestaat geen uitkomst uit de dorheid. Hij late zich dresseeren en zoeke het verder in Auerbach's Keiler; de wetenschap en de gemeen-

Sluiten