Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deze zinnebeelden vereenigde? Was zij alleen in het hart van de geloovige, omdat alleen in zijn hart de gekruiste Christus herboren werd? Maar dan was het ook waar dat de leek priester was. Of was zij, door het wonder van de transsubstantiatie, in de gewijde hostie?

Gezags-behoefte alleen al moest het Vondel doen toestemmen. Maar zou het zoo vreemd zijn als in het bloed van de dichter ook een ingeboren behoefte aan een zinnehjk-waarneembare godheid

laS?

Deze behoefte aan stoffelijke genademiddelen is altijd een even sterke drang geweest als de mystieke die naar onmiddelijke eenwording met de godheid streefde; en niet zelden zelfs heeft de mystieke verheffing zich bevredigd gevonden door de magische vereeniging.

Met deze laatste beschouwing naderen wij de Altaergeheimenissen.

De mystieke drang naar eenwording is er even sterk als die naar magische vereening. Maar beide worden opgehouden en begrensd door de priester die ten aanschouwe van de gemeente beide tot stand brengt. Vandaar dat het werk, in zooveel hoogere graad dan een van Vondels andere gedichten, tegelijk hartstochtelijk, genotrijk en ritueel is. Het spreekt de verrukking uit van wie met ziel, zinnen en wijding aan de priesterlijke handeling heeft deelgenomen. Het doet dit onder de schijn van redeneering, maar de eigenlijke drijfkracht is niet de rede, doch de verbeelding, die symbool aan

78

Sluiten