Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

32

COMMUNISME

volk voor dit er rijp voor was, om te kunnen betoogen, dat dit voorbeeld niets bewijst tegen htm communistisch ideaal. Deze tegenwerping is ten deele juist, maar zij raakt de kern niet.

Volgens de marxistische theorie worden revoluties niet gemaakt; zij zijn onvermijdelijk en hebben plaats, zoo dikwijls de staatsrechtelijke bovenbouw eener maatschappij niet meer in overeenstemming is met haar economisch fundament. De maatschappelijke ontwikkeling toch wordt bepaald door de daarin werkende economische factoren. Recht, moraal en godsdienst hebben daarin geen eigen invloed; zij zijn slechts de ideëele vormen waarin de menschen zich de materieele veranderingen en verschijnselen voorstellen; recht is, wat in een gegeven ontwikkelingstijdperk overeenkomt met de economische behoeften van een volk, — niet meer en niet minder. De klasse, die de voortbrenging beheerscht, d.w.z. de voortbrengingsmiddelen bezit, beheerscht daarmede tevens de maatschappij zelve en bepaalt er wat recht is.

Evenwel komt bij de voortschrijdende ontwikkeling der maatschappij als gevolg van den economischen vooruitgang, dus van de mate waarin deze de natuurkrachten aan hare behoeften weet ondergeschikt te maken, allengs sterker een tegen-

Sluiten