Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

COMMUNISME

35

nisme direct op het feudalisme geënt en de kapitalistische ontwikkelingsperiode overgeslagen. De sociaaldemocraten kunnen dus terecht aanvoeren, dat het Russische voorbeeld van de communistische Sovjetrepubliek met zijn onderdrukking der vrijheid en zijn sterk uitgesproken imperialisme hun niet voor de voeten kan worden geworpen. Zij kunnen betoogen, dat, als het communisme in West-Europa komen zal, het de noodzakelijke consequentie zijn zal van het zich overleefd hebbend kapitalisme; dat zijn erkenning en invoering een phase in een natuurlijk ontwikkelingsproces zijn zal; dat die invoering dus ook met minder wreedheid en zonder de noodzakelijkheid van een krachtig rood leger mogelijk zijn zal, en dat de overgangstoestand van de dictatuur van het proletariaat, met zijn onderdrukking der vrijheid ook van de arbeiders zeiven, veel minder lang zal behoeven te duren.

Maar dit alles raakt, gelijk ik zeide, het wezen der zaak niet. Communisten en sociaaldemocraten sturen aan naar eenzelfde ideaal; alleen zoeken zij het langs anderen weg te bereiken. Zij zijn aan elkander vijandig, zoo dikwijls het gaat om de door ieder hunner gevolgde politiek; de sociaal-

Sluiten