Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

38

COMMUNISME

met die, waarin wij leven, er geen overheerschende en geen onderdrukte klasse meer zijn zal, dat er ware vrijheid heerschen zal voor ieder en aan een overheid, bekleed met gezag, geen behoefte meer zijn zal, zoodat deze dus zal verdwijnen.

Zoo koi* ik dan na deze lange maar tot goed verstand van de zaak noodzakelijke uitweiding terug tot de vraag of dit ideaal de chaos en de ellende, welke aan de verwezenlijking ervan moeten voorafgaan, waard is. Indien die verwezenlijking inderdaad mogelijk was, zou ik die vraag niet ontkennend durven beantwoorden. Maar zij is volstrekt onmogelijk, omdat zij geheel in strijd is met onze onvolkomen of — zooals de Bijbel zegt — zondige menschelijke natuur. Onze ondeugden en gebreken verschillen naar aanleg, opvoeding, landaard, levenswijze en ontwikkelingsgraad, maar ondeugden en gebreken hebben wij allen. Het is geheel onmenschkundig te beweren, dat wij die niet van nature hebben meegekregen en alleen in en door onze in wezen onrechtvaardige maatschappelijke ordening hebben verworven, gelijk communisten en socialisten om strijd beweren. Een zeker communisme is bestaanbaar in een

Sluiten