Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

60.

van de oostelijke volkeren naar Rome kwamen. De oud-vaderlandsche degelijkheid der Romeinen is op den duur ingezonken door de weelde, die langzamerhand in de mode kwam. Moreel waren de Romeinen tot nu toe de meerderen van de Grieken geweest, maar zij hebben zich op die hoogere plaats niet weten te handhaven.

De kennismaking met het Hellenisme heeft in Italië een algeheele omwenteling ten gevolge gehad op economisch gebied na den tweeden Punischen oorlog. Van de Grieken leerden de Romeinen den groothandel, het bankwezen, het grootgrondbezit kennen. Groote financiers koopen op Sicilië en in Italië de verwoeste en verlaten landerijen op groote schaal tegen spotprijzen op en voeren daar het plantage-systeem in. Slaven deden het werk, en zoodoende kon de kleine boer niet meer concurreeren. Op den duur moest de middenstand ten plattelande verdwijnen. Zoo is het ook met de industrie en het handwerk gegaan, die grootendeels in het bezit geraakten van het machtig grootkapitaal.

De gevolgen van deze diep ingrijpende veranderingen komen ook in het staatkundig leven tot uiting. De burgerij geraakte tusschen 300 en 200 gesplitst in drie onderscheiden groepen:

De nóbiles (o p t i m a t e n), het oude patriciaat, dat van oudsher in het bestuur van den staat den grootstaa invloed uitoefende, met de daarbij aangesloten aanzienlijke plebejische families.

De proletariërs, de naar Rome toegestroomde verarmden, die daar uit de hand van hun rijke beschermheeren hun dagelijksch onderhoud ontvingen om als wederdienst hen bij de verkiezingen te steunen; zij vormen de kern van de partij der populares.

De équites, de groep der groote bankiers en geldmannen, leiders van Rome's wereldhandel, die er zich op toelegden naast de nobiles ook hun invloed te doen gelden in de staatkunde van de Republiek.

Rome is na 200 de rijkste stad der wereld geworden. Maar tegelijkertijd beginnen de gevolgen van geldzucht en eigenbaat door te dringen in het bestuur van den staat. De tijd van het verval der Republiek wordt gekenmerkt dikwijls door schandelijke gebeurtenissen.