Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

77

waardige traditie vaarwel gezegd. De burgerij onttrok zich aan den dienst. Onder de legioenen liet de tucht veel te wenschen over. Met den staat was het leger in verval geraakt. Marius herstelde de tucht met harde hand en nam in het) leger ook het proletariaat op tegen hooge soldij. Daardoor werd het soldaat zijn een beroep, 't huurleger treedt in de plaats van het burgerleger, de veldheer wordt de onafhankelijke-chef van de krijgsmacht, waarover de senaat het gezag kwijtraakt. Wie de meeste oveminningen behaalde, het radicaalst liet plunderen^het meest betaalde, werd de populairste generaal, die den senaat zou kunnen trotseeren.

Marius zal van deze uitgebreide macht reeds gebruik maken. In 102 vernietigt hij de Teutone»;bïj A q u a e S e x t i a e, in 101 de Cimbren op de Raudische Velden. Hij was de redder van den staat, om weldra de schrik van de senaatspjrtij te worden. Voor het echter zoo ver kwam, maakte Italië een tweede crisis door, zeker even gevaarlijk als de inval der Germanen.

De Bondgenooten-Oorlog. Toen de Romeinen in den loop van de derde eeuw hun gebied over geheel Italië hadden uitgebreid, waren de onderworpen volkeren gebracht in den toestand van bondgenooten der Republiek, het burgerrecht bleef hun onthouden. Na 200 bleven zij hun lichtingen leveren, hun belastingen opbrengen, maar tegelijkertijd kwam de ontaarding in het algemeen bestuur ook hier aan den dag: de Romeinsche ambtenaren zagen er niet langer tegen op de bondgenooten in hun rechten te verkorten en Italië als een wingewest te behandelen. Dat groote verbittering daar het gevolg van werd, spreekt van zelf. Vooral de équites en de populares waren zoo jaloersch op hun burgerrecht, dat zij er niet van hooren wilden de Italianen staatsrechtelijk gelijk te stellen met de Romeinen. Toen in 91 de nóbiles een vergeefsche poging deden om de uitbreiding van het burgerrecht over Italië voor te berealen, kon een heftige opstand niet uitblijven.

De Samnieten hadden de leiding in den Bondgenootenoorlog, Zuid- en Midden-Italië sloten zich bij de beweging aan. Marius en Sulla werden met een groot leger op de revolutie afgezonden, 90, maar. de veldlucht bracht aan de Romeinen meer verlies dan winst: Etrurië en Umbrië dreigden af te vallen. Het was een benauwd jaar voor Rome. De partijs|*SjdiJWStte door den ernst der omstandigheden.

De senaat nam toen het eenig mogelijk besluit, dat uitkonjüi;

Sluiten