Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8?

waar hij in handen viel van de koningin Cleópatra, wier heerschzucht streefde naar de heerschappij over het Oosten en de vernedering van Rome. Hij geraakte geheel ónder haar invloed en liet zich verleiden tot een reeks van daden, die Octavianus den .weg gebaand hebben naar de alleenheerschappij.

Antonius gaf aan Cleópatra den titel van „Koningin der Koningen" en het bestuur over half Azië. Van zulke buitensporigheden maakte Octavianus gebruik, om den senaat en het volk tegen zijn mededinger op te zetten. De tegenstelling was een beginselkwestie geworden:

werd Antonius monarch, het overwicïrl^in het rijk zou naar het Oosten verplaatst worden en Cleópatra zegevieren;

viel aan Octavianus de'alleenheerschappij ten deel, Rome en Italië bleven dc zetel van het bestuur en de grondslag van het rijk.

In 32 wordt de oorlog verklaard , snel volgt de beslissing in den slag bij A c t i u m, 31. Antonius nam de vlucht naar Egypte, hij en Cleópatra pleegden zelfmoord, kort na hun val. Octavianus lijfde Egypte bij „zijn" rijk in.

Het Principaat. „Zijn" rijk, want feitelijk was hij sedert 31 alleenheerseher, al ontbrak hem nog de titel en de wettelijke bekrachtiging. Daarvoor heeft hij gezorgd na zijn terugkomst te Rome;

Met voorzichtige slimheid drong Octavianus zijn overwinning niet aan de Romeinen op door trrumfantelijk naar de keizerskroon te grijpen, neen, in 27 legde hij zijn bevoegdheden als drieman neer en gaf aan den senaat en het volk „de vrijheid" terug. Daarop bekleedde de senaat Octavianus met den persoonlijken titel Augustus d.i. Majesteit en droeg hem de bevoegdheden op van een nieuw ambt, het p r i n c i p a a t, 27. Feitelijk lag daarin opgesloten, dat Augustus — dien naam draagt hij als keizer — de oppermacht in handen kreeg; de mederegeering van den senaat was van den beginne af aan meer schijn dan werkelijkheid, omdat de keizer de bevoegdheden der vroegere ambtenaren van de Republiek, met name van den consul en volkstribuun, in zijn persoon vereenigde. Toch miste de senaat door den invloed en het aanzien van zijn leden niet allen invloed en moesten de keizers wel degelijk met hem rekening houden. Daardoor bleef het Romeinsche rijk nog lang bewaard voor de willekeurige despotie.

Hoe is het te verklaren, dat op den derden burgeroorlog geen vierde gevolgd is? De overgroote meerderheid van de bevolking was den eeuwigen partijstrijd moe en verzoende Ztch met den monar-

Sluiten