Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

88

chalen regeeringp-rvorin. Als er maar een duurzame vrede gevestigd en de Republiek nïetmet geweld vernietigd werd, dan legde men zich! neer bij de ingrijpende verandering. Dat heeft Augustus begrepen en er bovendien voor gezorgd, dat zijn heerschappij de vereischte wettelijke bekrachtiging herkreeg. Zijn organisatie van het wereldrijk heeft de slijtage van eeuwen kunnen doorstaan.

§ 7. Beschavingsgeschiedenis van Rome vóór den keizertijdKunst. Vóór omstreeks 200 is van Romeinsche kunst bijna geen sprake. De Grieken stonden daarin veel hooger, zij zijn de leermeesters der Romeinen geworden. De Latijnsche letterkunde is van den beginne af aan sterk onder Griekschen invloed gebleven. De blijspel-dichter Plautus, ± 200, heeft door zijn bewerking van Grieksche tooneelwerken eenige vermaardheid behouden in de wereldliteratuur.

De Romeinsche poëzie is ook na 200 niet van groote beteekenis geworden, de Romeinen hadden daarvoor niet veel aanleg. Alleen de lyrische gedichten van Catüllus, waarin veel naar Hellenistische voorgangers, verraden een buitengewoon talent. Het proza is beter vertegenwoordigd. Het Latijn van Marcus Tullius Cicero, 106—43, is het model gebleven voor alle Latinisten na hem. Zijn beste werken zijn zijn redevoeringen, deels pleidooien voor de rechtbank, zooals die in het proces tegen Verres, deels politieke redevoeringen, bijv. tegen Catilina en Antonius. Cicero heeft veel gestudeerd in de Grieksche wijsbegeerte, vooral in de geschriften van Plato. Door zijn eigen boeken over philosophische onderwerpen maakte hij de denkbeelden en stelsels van zijn groote Grieksche voorgangers meer algemeen toegankelijk voor de Romeinen. Ook hij heeft veel verplichting aan de Hellenistische cultuur, maar slaagde er in het daaruit geleerde meer zelfstandig te verwerken.

Ook de Romeinsche historiografie ging ter school bij de Grieken, zonder evenwel haar eigen karakter daardoor geheel te verliezen. Niet dat zij een geschiedschrijver als Polybius, 205—125, kon overtreffen. Deze is de beste der Hellenistische historici. Zijn „Geschiedenis van de Verovering der Wereld door de Romeinen" wordt alleen overtroffen door de werken van Thucydides, bij wiens methode Sallustius, een der verdienstelijke Romeinsche geschiedschrijvers, zich aansloot. Van hem kennen wij nog een boek over den Jugurthijnschen Oorlog en over de SamenZwering van Catilina. Caesar beschreef zelf zijn Verovering van Gallië, hoofdzakelijk mémoires van een generaal te velde. Tempelbouw en architectuur zijn in Rome en Italië Hellenistisch. Krijgskunde. Meer overeenkomstig den aanleg van de Romeinen is het-

Sluiten