Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

103

de Adrialfsche Zee. Elke opperkeizer kreeg als plaatsvervanger een hulpkeizer, die tegelijkertijd de aangewezen öptfoiger zou zijn. Zoo bedoelde Diocletianus den invloed van het leger te fnuiken en in de toekomst nieuwen strijd om de kroon te voorkomen.

Hij was een verwoed christenhater. In zijn oogen gold de weigering der keizervergoding als majesteitschennis en revolutie. Daarom wilde hij het Christendom uitroeien als onvereenigbaar met de absolute staatsmacht.

In 303 vaardigde hij onmeedoogende decreten tegen de christenen uit. Hun kerken werden omvergehaald, hun goederen geroofd, gevangenis, slavernij, foltering, alles werd beproefd om het christendom te vernietigen. De meest beroemde martelaren uit deze laatste, zware vervolging, zijn de H. Agnes, Sebastianus, Laurentius. In alle toonaarden heeft de kunst van later eeuwen in gedichten en schilderstukken hun lof verkondigd. De keizer bereikte met zijn wreed geweld zijn doel niet. x)

In 305 legde Diocletianus de regeering neer, het leger maakte meteen de regeling der opvolging ongedaan. Op een gegeven oogenblik stonden er zes tegenkeizers in het rijk. Constant ij n werd in Gallië ui^eroepen, zijn voornaamste tegenstander was M a x e nt i u s in Italië. De slag bij de M i 1 v i s c h e b r u g in 312 besliste ten gunste van Constantijn. 2)

Het Labarum. Constantijn stond met zijn leger nog in Gallië. De heidensche priesters en zijn officieren ontraadden hem den aanval op de zooveel sterkere krijgsmacht van Maxentius. Maar de Goddelijke Voorzienigheid trad tusschen beiden. Tegen den avond zag Constantijn een stralend kruis aan den blauwen hemel, boven de zon, met, in het Grieksch, de woorden: „Hierin Overwin". Geheel zijn leger was getuige van de schitterende verschijning. Constantijn gaf daarop het bevel om het teeken, dat boven de kim gestaan had, na te maken voor den legerstandaard. Zoo geschiedde. Het Labarum werd samengesteld: een lange speer, in het midden een dwarsspriet, boven het zoo gevormd kruis het Christus-monogram, omkranst met juweelen en goud; van den dwarsspriet hing een purperen vaantje neer, versierd met de beekenis van Constantijn en zijn twee zonen. Vertrouwend op God, innerlijk gewonnen voor het Christendom, begon de keizer den moeilijken veldtocht. Maxentius vond den dood in de golven van den Tiber. De strijd eindigde met de zegepraal van het kruis.

1) Zie over deze laatste christenvervolging het beroemde werk van Kardinaal Wiseman, Fablola.

2) Zie over Constantijn: E. J. B. Jansen O. P., Konstantijn de Groote, Futura, Leiden.

Sluiten