Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2o6

beeld van het StaufiSchcaesaropapisme rees in de verte op. Tegen den Paus, Florence, Napels schoten Hendrik's krachten te kort. In 1313 stierf hij, neergedrukt door den tegenspoed. Hij is de laatste keizer geweest, die de Middeleeuwsche heerschappij van het Duitsche Rijk over Lombardije heeft willen herstellen.

Dante, t 1321, de groote dichter -) der Middeleeuwsche Christenheid, had de verscWjning van Hendrik VII in Italië vol verwachting begroet, in hem zag hij den vorst des vredes, die zijn vaderland zou bevrijden uit den draaikolk van den eindeloozen partijstrijd. Fel heeft Dante het zijn vaderstad, Florence, verweten, dat deze de hand der verzoening weigerde. Niet enkel in de marmeren verzen vandeDivina Comedia grifte de geniale schrijver het ideaal van zijn politiek, zijn veelzijdige geest ontwierp het plan van oen.wereldvrede in het diepzinnig proza van de M o n a r c h i a, 1308. Zijn belangrijkste stellingen zijn deze: u r-u

1. Er is een algemeene keizerlijke macht over de Christenheid noodzakelijk in het belang van den vrede der volkeren.

2. Den Paus komt toe de geestelijke, den keizer de wereldlijke heerschappij.

3. Deze keizerlijke macht is onafhankelijk van den Paus, behalve in zuiver geestelijke vraagstukken.

Ook Dante stond onder den invloed der legisten, al zocht hij een verzoening tusschen Staat en Kerk door een middenweg. Dat is hem mislukt, integendeel, de tegenstanders van de geestelijkheid gebruikten zijn werken tegen het pauselijk gezag, waartoe de dichter door zijn heftige kritiek op enkele Pausen zelf aanleiding gegeven heeft.

Innig is Dante overtuigd van de hoogheid der pauselijke waardigheid, varitte verhevenheid van het christelijk keizerschap, beiden verheven boven partijen, bestemd om dé leiders te zijn van de katholieke volkeren. Maar zijn tijdgenooten hebben hem niet meer begrepen. De roemlooze ondergang van Hendrik VII werd hem een grievende teleurstelling. !

Zwitserland. De Habsburgers trachtten in dezen tijd hun macht ook uit te breiden over Zwitserland. Dit gebied was verbrokkeld in staatjes en steden. In 1291 verbonden de kantons Uri, Schwyz en Unterwalden zich met elkaar tegen Habsburg, dat niet ongegronde aanspraken op de leenhoogheid in de beide laatste staten kon doen gelden. Het Zwitsersch Ee dgenootschap wist in een oorlog met de Oostenrijkers zijn onafhankèhjkheid te handhaven in den slag bij M o r g a r t e n, 1315. De sage van W 111 e m T e 11 behoort tot de vele Zwitsersche volksoverleveringen. Sedert de 14e eeuw heeft Zwitserland zijn plaats gehandhaafd in de rij der Europeesche staten.

1) Zie B. H. Molkenboer O. P., Dante. Roermond, 1921. — Janssen O. P. Dante. Malmberg, Nijmegen, 1921.