Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

213

bewind in handen. De regent kon echter niets tot stand brengen zonder de medewerking der Staten. De meeste edelen waren gevangen of gesneuveld, er was geen leger, er was geen geld en de vijand bevond zich in 't hartje van het land. Daarom werden de StatenGeneraal opgeroepen tot een groote vergadering.

Etienne Marcel was in deze vergadering van ongeveer 800 personen de invloedrijke leider van den tiers état. De burgerij, verbitterd over de nalatigheid der regeering, die zoo groote rampen over het land had gebracht, trachtte zelf de teugels van het bewind ih handen te nemen. In 1357 stelden de Staten-Generaal hun eischen aan den dauphin:

1. Twee keer per jaar zouden de Staten op eigen gezag Tinjéehkomen, om de daden van de uitvoerende macht te controleeren.

2. Een commissie uit de drie standen zou den dauphin bijstaan ih het bestuur.

3. Op deze voorwaarden stelden de Staten-Generaal een som gelds beschikbaar voor het leger.

De regeering, om alles verlegen, moest toegeven. Zij willigde de eischen van den tiers état in bij afkondiging van la grande ordonnance, 1357. Het koninklijk gezag geraakte daardoor sterk besnoeid, maar nog geen jaar later begon de dauphin reeds zijn ordonnantie op zij te zetten. Het eene besluit na het andere deed de burgerij begrijpen, dat de koninklijke macht bezig was zich weer te herstellen. Daar verscheen in Februari 1358 een decreet om de rijksmunt te besnoeien, een middel om geld te maken, dat in de veertiende eeuw om zoo te zeggen aan de orde van den dag was in Frankrijk, doch natuurlijk- onder de zakendoende burgerij-hij Uitstek gehaat.

Dit besluit van den dauphin gaf te Parijs aanleiding tot een gebeurtenis, die haast alleen in de latere groote Fransche revolutie der achttiende eeuw haar weerga vindt. Etienne Marcel brengt de gilden in de wapenen, doet met zijn woedende mannen een inval in het paleis van den dauphin, zij dringen zijn kamer binnen, overstelpen hem met verwijten en eischen. Karei antwoordt scherp en uit de hoogte; dan komt Marcel tusschenbeiden: „Sire ne vous esbahissez de chose que vous voyiez, il faut qu'il en soit ainsi". Een oogenbrik later worden de twee meest vertrouwde ministers van den kroonprins overmand en in diens tegenwoordigheid neergestooten. Karei dacht dat ook zijn laatste uur gekomen was en smeekte Marcel om genade. De volksleider stelde hem gerust, hem dreigde geen gevaar; maar hij deed den prins toch diensnücri-

Sluiten