Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

247

§ 2. De Uitvindingen.

De groote uitvindingen op het einde der Middeleeuwen waren vooral die van het buskruit, het kompas en de boekdrukkunst.

Het buskruit. Men weet niet met zekerheid wie het buskruit heeft uitgevonden; gewoonlijk schrijft men de vinding toe aan den Duitschen monnik Barthold Schwartz. De Chineezen hebben het waarschijnlijk reeds gekend en aan hen zullen de Arabieren het geheim ontieend hebben. De toepassing van het buskruit in den oorlog, dus het gebruik der vuurwapenen, komt in Europa, voor zoover men weet, het eerst voor in den slag bij Crécy in 1346. Sedert dien tijd is het geschut spoedig algemeen geworden en het duurde niet lang of de scmetwerktuigen werden in zoo kleinen vorm vervaardigd, dat men ze kon dragen; vandaar de eerste haakbussen (arquebuses), die later vervangen zijn door musketten en nog later door geweren. De uitvinding der kanonnen had vérstrekkende gevolgen op politiek gebied. Zij riep een nieuwe krijgstactiek in 't leven, waarbij de adel overbodig werd. Zoo werden de dorpers en poorters even geduchte krijgers als de edelman. De vorsten, die zich meer dan de adel de weelde van het geschut konden veroorloven, vernietigden met hun kanonnen en staande legers de politieke macht van de feodale heeren en baanden zich een weg naar het absolute koningschap.

Het kompas werd in de 15de eeuw bij de zeevaart algemeen ingevoerd. Voorheen was het verkeer tot kustvaart beperkt, want de Poolster of Tramontane (d.i. de ster van over de bergen, dus de Noordster) was een onvoldoende gids. Met behulp van het verbeterd kompas waagde men zich voortaan veel meer dan vroeger in volle zee en ontdekte niet slechts vele landstreken, maar geheele werelddeelen.

De Boekdrukkunst. Grooter invloed heeft de uitvinding der boekdrukkunst op de lotgevallen der menschheid gehad, dan welke oorlog of omwenteling ook. Gedurende de Middeleeuwen moesten alle boeken geschreven worden, waardoor zij niet algemeen konden zijn. Sedert de vinding van het beginsel der mechanische vermenigvuldiging door den druk, kwam in den ouden toestand een diep ingrijpende verandering. Het is nog altijd een twistpunt onder de geleerden, of Gutenberg te Mainz, danwel C o s t e r

Sluiten