Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

266

Duitschland het bestuur waarnam, bewogen, een rijksdag te S p i e r s, 1529, samen te roepen, die de stipte uitvoering van het Edikt van Worms beval. Hiertegen protesteerden de Lutherschen, vandaar de naam „Protestanten".

Augsburgsche Confessie, 153c. Van beslissende beteekenis in den strijd tusschen het Katholicisme en de Hervorming was de R ij k sdag van Augsburg, waar Karei V weer zelf tegenwoordig kon zijn en de protestanten hun door Melanchton opgestelde geloofsbelijdenis, de „Augsburgsche Confessi e", voorlegden. Toen het Rijkskamergerecht tot krachtige maatregelen overging tegen de hervormde vorsten wegens de secularisatie van vele kerkgoederen en bevolen werd, dat alle njejfljyigheden op godsdienstig gebied binnen het jaar moesten afgeschaft worden, bleef de reactie op de scherpe besluiten van Augsburg nietj»t. Voor het eerst splitsen de rijksvorsten zich in twee duidelijk onderscheiden partijen. De protestante vorsten sluiten zich aaneen tegen den keizer in het Schmalkaldisch verbond, 1531. Aanvankelijk droeg dit nog wel een defensief karakter, maar elk oogenblik kon er een binnenlandsche oorlog uit volgen.

Godsdienstvrede van Neurenberg, 1532. Door het telkens weer dreigend Turksche gevaar was de keizer genoodzaakt de hulp ook der protestante vorsten in te roepen en hun ter wille te Daardoor werd in 1532 de Godsdienstvrede van Neurenberg gesloten, waarbij aan de protestanten vrijheid van godsdienst verleend werd, totdat een algemeen Concilie zou bijeenkomen. Niettegenstaande dezen Godsdienstvrede breidde echter de Hervorming zich meer en meer uit. Deze „godsdienstvrijheid" gold niet voor de onderdanen, maar alleen voor de vorsten, die zich daardoor gerechtigd achtten, hun onderdanen tot het omhelzen van de nieuwe leer te dwingen. De keizer begon zijn geduld te verliezen en wist den hertog van Beieren voor zijn plan te winnen, om tegen het protestante leger te velde te trekken. Karei V wilde de tegenpartij dwingen tot onderwerping aan de besluiten van Augsburg. Zoo ontstond de Schmalkaldische oorlog, 1546—1547.

Schmalkaldische oorlog. De hóófden van het Schmalkaldi^ verbond, Johan van Saksen en Filips van Hessen, die door den keizer in den Rijksban waren gedaan, bleken niet berekend voor hun taak. Teger^den raad van den bekwamen aanvoerder van hun leger in, die aanraadde de Alpenpassen, vooral

Sluiten