Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

271

V. Reeds toen was de Hervorming in Denemarken verbreid, de eerste Luthersche koning, Christiaan Ift heeft omstreeks 1540 den volledigen overgang van zijn rijk doorgezet. De geestelijkheid verloor het grootste deel van haar goederen, die de koning voor zich in beslag riéSjfr of aan den adel toewees. De koning verkreeg het kerkelijk oppergezag. Het gevolg van de invoering van het Lutheranisme werd de overmacht van den a de?f^die het grootste-deel der kerkelijke goederen had verkregen en op den Rijksdag geen tegenvfBÖrt meer vond in de hooge ge e s t e 1 ij k h e i d.

Noorwegen, in 1154 tot een eigen kerkprovincie verheven, telde een aargöSisdorn (Tronthjem) en 9 suffragaan-bisdommen. In 1537 voerde Christiaan III tegen den wil des volks het protestantisme in. De katholieken verloren alle politiëkè rechten, mochten geen enkel ambt bekleeden en niet erven. Geen priester mocht het land betreden op straffe des doods.

Eerst in 1845 werden de verbanningswetten opgeheven en konden'' de katholieken weer kerken bouwen. In 1892 kreeg Noorwegen zijn eersten bisschop in Mgr. Fallize, die wegens hoogen leeftijd in 1922 zijn herderstaf overgaf aan onzen landgenoot, Mgr. Dr. Jan Olav Smit, apost. vicaris van Noorwegen en Spitsbergen 1).

Hoe gevaarlijk de eerste aanloop van het Lutheranisme en CalviÉSwie geweest is, blijkt duidelijk^ een samenvattertdnaötoverzicht. Alleen Spanje en Italië bleven op den duur geheel buiten den invloed van de Hervorming. Frankrijk stond omstreeks 1560 aan den vooravond van een bloedige worsteling tusschen Hugenoten en Katholieken. Vandaar uit had he*r*€ a 1 v i n i sme grooten invloed verkregen in S c h o 11 a n dJ^B n g e 1 i?gê? de Nederlanden, de Paltz en Hessen. Het Lutheranisme stond sterk georganiseerd in Noord-Duitse h1 a n d, terwijl D e n e m^r ken, Zweden, Noorwegen er langzamerhand geheel door overheerscht geraakten. De Kerk stond voor een zwaren strijd. De dagen van het Arianisme schenen teruggekeerd. Maar reeds had zij haar maatregelen van tegenweer genomen. Het tijdvak der contra-reformatie begon.

1) Vgl. G. de Geus, Noorwegen en zijn Kath. Missie. Enschede 1922.

Sluiten