Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DERDE HOOFDSTUK.

DE GODSDIENSTOORLOGEN, lp

§ i. De Hugenoten.

De Guises en de Bourbons. Ofschoon de Fransche rege«rnig de Hugenoten tegenwerkte, niet het minst om hun republikeinse** theorieën, verwierven zij toch een aanhang, machtig genoeg, om een zelfstandige partij te kunnen vormen. De koning van Navarre,; Antoine de Bourbon, en zijn brdèder, C o n d é, werden de leiders van de Calvinistische organisatie. Daartegenover sloten de Katholieken zich aaneen onder aanvoering van de familie der Guises, van wie Frans de Guise aanvankelijk het meest op den voorgrond trad.

De samenzwering van Amboise in 1560 was het voorspel van de botsing tusschen de beide partijen. De Hugenoten hadden een plan gevormd om Frans II, het hof en de Guises in hun macht te brengen. De koning resideerde te Blois. Daar zou een deputatie van Hugenoten een verzoekschrift aanbieden om vrijheid van godsdienst te verkrijgen. Men,wist, dat het anjt^oora. een weigering moest zijn. Een aantal in hinderlaag liggende Hugenoten zou dan een aanval wagen, de stad en het kasteel te Blois overrompelen, den koning gevangen nemen en Frans II dwingen om Condé tot algemeen stadhouder over Frankrijk aan te stellen. Daarna zou het niet meer moeilijk vallen om de Guises onschadelijk te maken en het Katholicisme te' onderdrukken.

De samenzwering werd verraden. Het hof verhuisde naar Amboise aan de Loire. De regeering bracht in diep geheimtfoepen in de buurt. Toen de Hugeinoten toch hun plan*uitvoerden, -Hi^eiti^zij in de val. Zij werden overvallen en verstjjüÜd. Groote gevolgen heeft deze gebeurtenis niet ditect gehad, maar zij deed de bedoelingen der Hugenoten bekend worden: niet alleen de omverwerping van het Katholicisme, maar tegelijkerdj^de verovering van de heerschappij over Frankrijk, daarnaar streefden zij. Vandaar dat van den beginne af aan de godsdienstoorlogen in dit land een duide 1 ijk staatkundig karakter hebben gehad.

Zoo begreep het Katharina de Medici, die in 1560 het regentschap aanvaardde voor haar minderjarigen zoon Karei. IX. Zij zag in de Hugenoten op de eerste plaats de gevaarlijke vijanden van de dynastie der Valois en van

Sluiten