Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

283

duren, allerminst ten nadeele van Engeland, dat den verzwakten tegenstander niet weinig afbreuk deed.

§ 3. De Dertigjarige Oorlog.

A. Het Voorspel van den Dertigjarigen Oorlog.

De Contra-Reformatie in het Duitsche Rijk had ten gevolge, dat de katholieke partij er veel hechter georganiseerd kwam te staan tegenover de Reformatie. Heftig bestreden de verschillende richtingen elkander, eerst met de pen en het woord, maar op den duur kon een verschrikkelijke botsing metterdaad niet uitblijven. De strijd tusschen Katholieken en Protestanten is uitgevochten gedurende den Dertigjarigen Oorlog.

De oorzaken van dezen krijg zijn te zoeken in de godsdienstige spanning gedurende de zestiende eeuw, maar in politiek opzicht is hij de rechtstreeksche voortzetting van den Schmalkaldischen oorlog. Niet alleen het bestaan van den katholieken godsdienst in het Duitsche Rijk stond daarbij op het spel, doch ook de beteekenis van de keizerlijke macht. Aangezien deze van oudsher de internationale positie van het Rijk aangaf, kregen ook buitenlandsche mogendheden belang bij de groote binnenlandsche worsteling in Duitschland, zoodat de Dertigjarige Oorlog spoedig van karakter veranderde en een Europeesche oorlog werd met in hoofdzaak staatkundige beteekenis.

De gebeurtenissen, die aanleiding gegeven hebben tot het begin van den strijd, zijn geenszins in evenredigheid met de ver strekkende gevolgen. Gegeven de hooggespannen verbittering tusschen de partijen, was er weinig noodig, om een ontploffing te veroorzaken.

Aanleiding. Het beleedigend optreden van de Protestanten tegen de Katholieken te Donauw ö r t h in 1605 en de'geschiedenis van den Majesteitsbrief van 1609 gaven aanleiding tot het uitbreken van den Dertigjarigen Oorlog. ♦

In de rijksstad Donauwörth was de stedelijke regeering in handen geraakt van de protestanten. Zwaar drukte de hand der heerschende partij er op de katholieken. Slechts één kloosterkerk was hun nog overgebleven. Toen de abt van dit klooster op een der kerkelijke feestdagen oudergewoonte een processie door de straten der stad voorbereidde, werd deze plechtigheid door den magistraat verboden. De abt stoorde zich daar niet aan, de processie werd toch

Sluiten