Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

299

De katholieken verwachtten van den zoon van Maria Stuart eenige lotsverbetering, doch in deze hoop werden zij teleurgesteld, evenals de Calvinisten, wier republikeinsche kerkinrichting de koning haatte. De Anglikaansche Kerk, waarvan hij het hoofd was, strookte meer met zijn beginselen. De strijd met zijn staatkundige en kerkelijke tegenstanders in het Parlement, vormt in hoofdzaak de geschiedenis zijner regeering. Drie feiten vooral zijn merkwaardig:

i. het buskruitverraad/ 8» het Spaansche huwelijksplan, 3. Jacobus' twistmethetParlement.

Het buskruitverraad (gunpowderplot)l) was een samenzwering van eenige katholieken tegen de regeering wegens de schandelijke wijze, waarop zij werden behandeld. Zij wilden het Parlementsgebouw met de daarin op een bepaalden dag vergaderde koning, ministers, en leden in de lucht doen springen; het plan lekte echter uit. Guy Fawkes, de uitvoerder, werd nog juist bijtijds gegrepen en de samenzweerders ontgingen hun verdiende straf niet. Sedert werden de katholieken nog scherper vervolgd dan vroeger.

Evenrmn^laagde een bloedige opstand in Ierland, dien de koning als voorwendsel gebruikte om duizenden acres2) landerijen aan zijn gunstelingen uit te deelen en een groot gedeelte der bevolking uit te moorden.

Het Spaansche huwelijksplan, het voorgenomen huwelijk van Karei, prins van Wales, met een Spaansche infante, is daarom belangrijk, omdat het invloed uitoefende op de buitenlandsche politiek. Het hield den koning af van deelneming aan den Dertigjarigen Oorlog ten voordeele van zijn dochter Elisabeth, gehuwd met Frederik V van de Palts. Eerst na het mislukken van het huwelijk verklaarde Jacobus den oorlog aan Spanje. Karei (I) huwde later met de katholieke Fransche prinses, Henriette, dochter van Hendrik IV.

Strijd met het Parlement. Jacobus geraakte met het Parlement in strijd naar aanleiding van zijn willekeur in zake de belastingen o.a. van het „tonnenen pondengel d", inkomende rechten-. De koning mocht die belasting wel heffen, maar niet eigenmachtig verhoogen, want dat was ia strijd met de -rechten van het Parlement. Jacobus beweerde, dat de zoogenaamde rechten van het Parlement niets anders waren dan koninklijke gunsten. Maar het Lager Huis antwoordde, dat het niet slechts het recht van belasting, maar zelfs van wetgeving bezat en daar het steeds protesteerde tegen 's konings eigenmachtige maatregelen, werd het door hem herhaaldelijk ontbonden. Zeven jaren lang regeerde de koning zelfs zonder Parlement, 1614—1621.

Karei I, 1625—1649, Jacobus'zoon en opvolger, had evenal&üjn vader een hoog denkbeeld van de koninklijke waardigheid. Zijn regeering vormt een voortdurenden strijd over de belastingen niet

1) Vgl. Jansen, O. P. Geschiedvervalsching III, 1. Futura, Leiden 1920.

2) Een acre = 2/3 H.A.

Sluiten