Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

302

2C. De SterrekamerMWicrdtopgeheven.

3e. Het leger der Schotten is door subsidies in stand gehouden om gereed te staan tegen den koning.

4e. Het Parlement besloot niet uiteen te gaan zonder eigen goedvinden en trad zoodoende in de soevereine rechten vanw|$3 vorst.

Burgeroorlog, 1642—1649. Van nu af is Karei I zijn koninklijke macht kwijt: niet hij regeert, maar het Parlement. Toen ontketende de koning door een alleronhandigsten zet het geweld der revolutie tegen zijn persoon. In 1642 beproefde hij een^atsgreep. Aan het hoofd van 400 getrouwe Cavaliers deed hij een poging om de leiders der oppositie in het Lager Huis gevangen te nemen. De poging misluWjammerlijk. Geweldig was de opwinding in Londen. Voor de algemeene verontwaardiging en den dreigenden opstand moest Karei de wijk nemen uit zjjjgj|hoofdstad naar York.

Beide partijen wapenden zich, de burgeroorlog brak uit. Op het platteland had de monarchale macht nog talrijke aanhangers. Vrijwilligers uit den landadel vooral vormden het koninklijk leger, al ontbrak het Karei aan voldoende geldmiddelen. Veel sterker stond het Parlement ervoor, met de schatkist tot zijn beschikking en een leger onder leiding der Independenten, de Roundheads, waar Olivier Cromwell een der bekwaamste officieren van was.

De slag bij Marstonmoor was een gevoelige nederlaag voor de Cavaliers. Cromwell besliste er den strijd door den aanval van zijn ruiterij (Iron-sides). De bassende slag viel bij N a s e b y in 1645. Karei, zonder leger, achtervolgd door zijn vijanden, vluchtte naar Schotland, in de hoop, dat de nationale traditie van het Huis Stuart hem er zou beveiligen. Maar in 1647 leverden de Schotten hem voor £ 400.000 uit aan het Engelsche Parlement.

Onderhandelingen met den Koning. Toch bleef den koning nog één kans om een uitweg te vinden.

Reeds nu had de ervaring geleerd, dat onder de energieke leiding van een man als Cromwell en zijn geestverwanten, de regeering langzamerhand geraakte onder den dwingenden invloed van de Independenten en hun leger, nu een staand leger geworden. De Presbyterianen, nog in de meerderheid in het Lager Hi«ffc trachtten het gevaar van een miütaire overheersching af te wenden door nieuwe onderhandelingen met Karei I te openen. Zou hij te vinden zijn voor hun beginselen, de constitutioneel-monarchale? Karei weigerde. In niets reikte hij het Parlement de hand. Koppig verkoos tóf zijn ingebeelde rechten als onbeperkt heerscher te handhaven. Deze onherstelbare fout werd de naaste aanleiding tot ZÖ6 ondergang.

Sluiten