Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3°7

zoogenaamd „B a r e b o n e-P arlement" — in elkaar uit volgzame creaturen. Maar de creaturen jjplden niet volgzaarn^zijn. Het nieuwe Parlement ejscht de oude constitujjpneele rechten voor zich op: de historische traditie was sterker zelfs dan het geweld van een militairen dictator. ftKifj

Cromwell protector. Cromwell wilde geen wetten naast en tegen zich. Zijn eigen Parlement deed hij wegsturen door zijn soldaten en eerst toen besloot de raad der officieren van het Independentenleger aan zijn leider de koninklijke macht op te dragen met den titel van Lord-Protector, 1653.

„Gaat en zegt uwen protector, dat hij het volk des Heeren bedrogen heeft, dat hij een meineedige schurk is!" Het is een Engelsch predikant, die deze woorden tot zijn toehoorders durfde zeggen, maar zij waren de Engelschen uit het hart gegrepen. Alleen een militair despotisme kon Cromwell's tyrannie staande houden. Een reeks van dwingende maatregelen werd over het tand geworpen:

1. Een zeer strenge censuur wordt ingevoerd; 2. Alle tooneelvoorstellingen worden verboden, omdat de schouwburg vaak aanschouwelijk onderwijs gaf in staatkundige oppositie; 3. Het land wordt verdeeld in 12 districten, aan 't hoofd van elk een toeziend generaal met uitgebreide volmacht; 4. Alle steden krijgen een Independenten-generaal; 5. Registers van verdachten worden aangelegd; 6. Patrouilles doorkruisen het platteland. Een ijzeren dwingelandij! Samenzweringen zijn aan de orde van den dag. Het Parlement is onophoudelijk in oppositie! Het Engelsche volk boog voor den storm, maar het hield zich gereed om straks weer op te staan.

Cromwell's buitenlandsche politiek. Tegen de ellende in het binnenland steekt het succes van Cromwell's buitenlandsche politiek schitterend af. Hij was het, die den eersten aanval deed op de É^cürrentie van den Nederlandschen handel door de Acte van Navigatie, door den goed geslaagden eersten Engelschen oorlog. Met Frankrijk sloot hij een verbond tegen Spanje; het gewichtige Duinkerken werd op de Spanjaarden veroverd en in WestIndië annexeerde de Engelsche vloot het rijke Jamaica, nog heden een Engelsche kolonie. Engeland vestigde in het midden van de Zeventiende eeuw zijn heerschappij op den oceaan.

Toch brachten al die voordeelen den Protector niet nader tot het doel, dat hij heimelijk nastreefde. De Parlementen, die hij deed verkiezen, toonden zich niettegenstaande herhaalde zuivering zóó weerbarstig, dat zij telkens moesten ontbonden worden en, toen er eindelijk in 1657 een meerderheid was gevormd, die den Pro-

Sluiten