Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3io

Hierbij werd hij gesteund door den uitmuntenden vestingbouwkundige V a u b a n (die de bajonet inwtérde), den schepper der Fransche genie. L i o n n e leidde de buitenlandsche aangelegenheden.

Veldheercn. Lodewijk's veldheeren, Turenne, Condé en Luxembourg (le tapissier de Notre-Dame) werden door geen van hun tijdgenooten overtroffen en zij, die na hen kwamen, C atinat, Vendom e, Villars, evenaarden hen niet. Onder de Fransche admiraals verchenen Duquesne en Jean Bart een eereplaats.

Wetenschap en Kunst. Ook op het gebied van kunst en letteren bereikte Frankrijk onder Lodewijk XIV zijn hoogtepunt. Corneille, Racine, Boileau, Molière, La Fontaine schiepen meesterstMkken, die de Fransche taal tot een wereldtaal maakten. B o s s u e t (1'aigle de Meaux), Fénélon, Bourdaloue, Massillon muntten uit als kanselredenaars, terwijl Poussin en Lorrain aan 't hoofd van de FranschejTS^diiJlderschool stonden.

Lodewijk XIV omgaf zijn koninjjschap met vorstelijke pracht. Hij trad op als de groote,,koning, „le Roi Soleil". Een paleis van gewone afmeting was hem niet voldoende. Hij liet te Versailles door den vermaarden bouwmeester M a n s a r d een koningslot bouwen, dat in weidsche pracht en aanleg zijn gelijke niet had en door L e N ö t r e met jgupien, waterwerken en standbeelden omgeven werd, die volkomen pasten bij het weelderig ingericht, gebouw, dat nog tot op den huidigen dag de bewondering der bezoekers wekt.

Schaduwzijden. Maar de schitterende medjille had haar keerzijde. De weelde en verkwisting van den zonnekoning verslonden ongehoorde schatten, niet minder dan de bijna voortdurende oorlogen, die 's lands finangjën uitputten, vooral na den dood van den grooten Colbert, 1683. Ook gaf de koning, die niet ongodsdienstig was, door$jjn losbandig leven een .fljfcht voorbeeld aan rijn volk, dat zich toch reeds te veel vergaapte aan den schoonen schijn. Eerst na tipphuwelijk met Mad. de Maintenon in 1684 keerde hij tot een geregeld leven terug.

Het misbruik van den.jtandel in ambten en van de „lettres de cachet" nam hoe langer hoe meer toe. Lodewijk's triomfen stijfden zijn trots. Verschil yan gevoelen met zijn zienswijze beschouwde

Sluiten