Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3ii

hij als een inbreuk op zijn koninkffik gezag. Vandaar zijn onverdraagzame houding ten opzichte van de katholieken, de protestanten en de Jansenisten; want hij onderwierp het pauselijk gezag in Frankrijk aan zijn wil, verbood den protestanten eeredienst itf s9n rijk en ging met geweld het ^msenisme te keer (Port-Royal; Arnauld, Pascal, Quesnel).

§ 2. Lodewijk's buitenlafndsche politiek.

Uitbr^MingspoIitiek. In zijn buitenlandsche polrlek zette Lodewijk de staatkunde van Richelieu voort: de bestrij dfeetg van het Huis Habsburg. Als gevolg daarvan streefde hij naar de vergrooting van Frankrijk met de ZuidettjUe Nederlanden en den linker-Ripbever („les frontières naturelles") en trachtte de Spaansche kroon aan zw Huis te brengen.

De verhoudingen in Europa waren vooral tot 1680 gunstig voor Lodewijk's expansie-politiek.

Spanje beteekende heel v^ffiig. De 80-jarige en de 30-jarige oorlog hadden het financieel machteloos gemaakt. Drukkende belastingen en groote armoede gaven aanleiding tot opstanden in Öa^llbnië, Andalusië, Napels, Portugal. Beroemd gebleven is de Napelsche revolutie vani647onderThomaso Aniello (Masaniello^SKè in de opera „La M u e 11 e de P o r t i c i" vereeuwigd is. Door de belastingen te verlichten werd hier de rust hersteld.

Anders ging het in Portugal. Het land had onder het Spaansch bestuur zwaar geleden, zijn kc48hiën waren verloren gegaan. De nationale beweging van 1640 slaagde er in de vroegere onafhankelijkheid te herwinnen. Jan IV uit het Huis Braganza aanvaardde er de regeering; bij den vrede van Lissabon, 1668, erkende Spanje de onafhankelijkheid van Portugal. Alleen ophetgebiedvan d e k u n s t handhaafde Spanje zijn ouden roem. LopedeVega, Calderon, Cervantes beheerschten met hun werken de letterkunde van hun tijd. VelasquezenMurillo zijn wereldberoemde kunstschilders.

Het Duitsche Rijk vormde sedert den vrede van Munster een chaos van 500 staatjes. Alleen Brandenburg, waarmee Pruisen onder één vorst vereenigd was, begon iets meer te beteekeneh

Sluiten