Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

314

Nederlanden en de Rijnstreken. Een opstand der ontevreden Sicilianen, die door een Fransche vloot onder Duquesne tegen de Spaansche regeering werden bijgestaan, gaf aanleiding tot de uitzending van De Ruyter met een eskader naar de Middellandsche Zee. Zijn vloot was te zwak. Bij Strómboli en de Etna, 1676, versloeg hij de Franschen, maar kort daarop stierf hij te Syracuse aan zijn wonden.

De Vrede van Nijmegen, 1678, was een zegepraal voor Frankrijk. De republiek bedong zich een voor deelig handelstraktaat; Spanje moest Franche-Comté afstaan; de keurvorst van Brandenburg, die op de Zweden, Lodewijk's bondgenooten, in 1675 de roemrijke overwinning van Fehrbellin had behaald, moest zijn veroveringen in Pommeren opgeven.

Lodewijk XIV stond in 1676 op het toppunt van zijn macht. Het Europeesch verbond tegen Frankrijk was uiteengevallen, doordat de Hollandsche regenten den vrede hadden doorgezet zonde» hun bondgenooten en tegen den zin van Willem IIÏ. Al diens pogingen om een meuwe coalitie op te bouwen, stuitten af op het wantrouwen, dat onder de Europeesche mogendheden heerschte. Vandaar dat Lodewijk zijn daden van verbluffende willekeur en brutale uittarting juist na 1678 straffeloos kon uitvoeren. Toch heeft de vrede van 1678 voor Frankrijk het nadeel opgeleverd, dat de beide Zeemogendheden voor goed vijandig stonden tegenover de expansiepolitiek van Versailles.

Terstond na den vrede werd Europa verontrust door een gebeurtenis, eenig in de historie. Lodewijk XIV deed zijn leger op volle oorlogsterkte onder de wapenen blijven. Hij hield het zwaard opgeheven. Om goede redenen.

Zijn Chambres de Réunion konden elk oogenblik een nieuwen oorlog ontketenen. Dit waren gerechtshoven, die onderzoeken moesten, welke grensdistricten voorheen deel hadden uitgemaakt van landstreken, die bij den vrede van Munster, van de Pyreneeën en van Nijmegen aan Frankrijk waren afgestaan. In vollen vrede annexeerde Lodewijk honderden plaatsen in den Elzas, in 1681 zelfs Straatsburg, in 1684 Luxemburg. Hij bekreunde zich niet om de protesten van keizer Leopold I, machteloos als deze tegenover de Fransche gewelddadigheden stond wegens zijn strijd met Hongarije en de Turken, die in 1683 Weenen belegerden.

Twist met den Paus. Omtrent dienzelfden, tijd was „Z ij n e Allerchristelijkste Majesteit" in onmin geraakt met den Paus. De koning eischte het regaliënrecht, waardoor de inkomsten van alle openstaande bisdommen aan de kroon zouden vervallen. Dit veroorzaakte veel on-

Sluiten