Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

320

in Europa en daarom,fWikkelde hijriBngelandjofcn de Republiejkrin den Negenjarigen en den Spaanschea>[§«feee$sie-oorlog.

Dat Willem III zich steeds Hollander bleef gevöekte, bleek onder meer uit zijn in 't oog loopende begunstiging van aanrie»Ujke Hollandsche edelen, zooals B e n'fliin ck, van Keppel, e. a. Willem's regeering was een weldaad voor Engeland, want de handel, de zeevaart en de koloniën kwamen tot grooter bloei dan ooit te voren en de Engelsche Bank bleek spoedig een uitmuntende instefling. Willem hield van afzondering en braqht rijn tijd jn Engeland het-liefst door op Kensington en Hamptoncourt. Hij stierf in 1702 aan de gevolgen vaneen val van zijfx paard en wordt gerekend tot Engeland's groote koningen.

§ 5. Noord- en OostrEuropa in de 17de eeuw.

Door den Dertigjarigen Oorlog was het aanzien van Zweden zeer gestegen. Het land beleefde een tijdperk;van grooten bloei. Bij den vrede van Munster had Zweden belangrijk* kuststreken aan Oosten Noordzee verkregen. Veel werd onder de regeerifl^Jvan Christtó» gedaan voor de ontwikkeling van de hulpbronnen van het land, o. a. voor de ontginning der mijnen (Lodewijk de Geer), waardoor ïfê'ïandel sterk toenam.

Christina vond weinig genoegen in het bestuur; zij was een krachtige vrouw vol zelfbewustzijn en liefde voor kunst en wetenschap. Des Cartes, HeinsiUfl.en Hugo de Groot verbleven dikwijls aan haar hof. Zij ging tot de katholieke Kerk over en deed afstand van den trofjjtyten behoeve van haar neef Karei Gustaaf. Daarop verliet zij Zweden en vestigde zich te Rome, waar rij overleed.

Met Karei X Gustaaf, 1654—1660, kwam het huis PaltsZwei b r ü c k aan de regeering. Hij hervatte de expansiepolitiek van Gustaaf Adolf. Polen, altijd machteloos door den partijstrijd onder den adel, leek hem een gemakkelijke prooi. Uit louter veroveringszucht ondernam hij den oorlog, 1655, en veroverde in een snellen veldtocht het land grootendeels. De Groote Keurvorst, Frederik Willem, werd onder den indruk van dit verbluffend succes, bevreesd voor zijn hertogdom Pruisen. Brandenburg was nog geen groote

Sluiten