Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

335

Alleen Leopold, die door derrvoorspoedigen afloop van den Turkenoorlog de vrije beschikking over rijn krijgsmacht had herwonnen, vatte de wapens aanstonds op.

Dit was de oorsprong van den Spaanschen Successies-oorlog.

Coalitie. Het hooghartig optreden van Lodewijk ^KIV deed echter een machtige coalitie tegen hem ontstaanr*ijIij liet de Zuidelijke Nederlanden gedeeltelijk door Fransche troepen bezetten, alsof Spanje en Frankrijk reeds één geheel vormden (il n'y a plus de Pyrenees) en joeg daardoor de Republiek tegen zich in 't harnas. Hij verbrak den vrede van Rijswijk door openlijk bij den dood van Jacobus II, diens zoon Jacobus III als koning te erkennen en dus Willem's regeering als onwettig te brandmerken. Dit was een der redenen, waarom Engeland en de Republiek tot den oorlog overgingen, behalve dat beide landen groote schade voor hun handelsbelangen verwachtten, wanneer Spanje en de Spaansche koloniën onder Franschen invloed zouden geraken.

De keizee wist zich een bondgenoot te verwerveniin den keurvorst van Brandenburg, Frederi|fjIII. Deze was ook hertog van Pruisen, dat geheel buiten het Duitsche Rijk lag. De keizer verkreeg zijn steun door hem den koningstitel te geven. Frederik werd daardoor de eerste koning onder de Duitsche rijksvorsten en noemde zich voortaan Frederik. I. Officieel was zijn titel: „Koning in Pruisen"1).

Al deze mogendheden nu, Engeland, de Republiek, de Keizer, Brandenburg, sloten met elkander het Haagsch Concerf, 1701, een aanvallend verbond tegen Lodewijk XIV.

Deze van zankant vond natuurlijkerwijs een bondgenoot in Spanje; buitendien in Beieren en den hertog van Savoye, Victor Amad e u s II, wiens dochter de echtgenoote van Filips van Anjou was.

Een mogendheid van veel beteekenis was Savoye niet, maar zijn hertog is een der voorvaderen van het nu in Italië regeerend vorstenhuis en het is merkwaardig, hoe in den loop van de achttiende en de negentiende eeuw, dit geslacht zich heeft weten op te werken door een weinig fifrvolle scharrelpófitrek.

Portugal had aanvankelijk ook de zijde van Frankrijk gekozen, doch door het verdrag vanMethuen, 1703, sloot het zich aan B^ngeland. 'ïf-Wfflem III. De aangewezen aanvoerder van de legers der bondgenooten! tegen Frankrijk zou zonder twijfel-!Willem III geweest Ztjn^linjpirniist; jaren de leider der Europeesche staatkunde tegen den overmoed van LodevrijBXIV. Maar de dood besliste anders. De koning-stadhouder;Stierf in 1702. Zijn vrouw, Maria Stuart,

1) 18 Jan. 1701 zette hij zich plechtig te Koningsbergen de kroon op het hoofd; tot aandenken aan dezen dag werd de Orde van de nïZcW a r t e n Adelaartingesteld. De feestelijkheden duurden meer dan zes weken.

Sluiten