Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

328

De krachten van Frankrijk waren uitgeput. Na aSa. slag worden te Geertruidenberg vredesonderhandelingen gevoerd. De bondgenooten handhaafden echter hun harde eischen. Lodewijk weigerde.

Ommekeer. Buiten alle diplomatie en krijgskunde om bracht toen het jaar 1711 hem uitkomst. Hier ligt het k e e r'r^^np den SpaansehmSuecessie-ooriög. In 1711 stierf kéfzYr Jozef L die zijn vader Leopoldin 1705 was opgevolgd. Zijhfcroeder, Karei VI, werd nu heer van de Oostenrijksche erflanden en keizer van het Duitsche Rijk. Daarmee stond de politiek van het Europeeschevenwicht schaakmat. Wat kon het voor zin hebben aan den Oostenrijkschen Habsburger de overmacht te verzekeren, die men den Franschen Bourbon had willen onthouden?

In 1711 kwam bovendien het whig-ministerie van Marlborough ten val en werd vervangen door een tory-ministerie. Koningin Anna had gaarne haar broeder Jacobus III als opvolger aangewezen gezien en verwachtte daartoe steun van Frankrijk, doch natuurlnk eerst na een vrede.

rDoór deze onverwachte gebeurtenissen raakten de voegen van het Haagsch Concert los. Engeland trad het eerst terug, riep Marlborough naar huis en gelastte diens; opvolger zich met het leger buiten den strijd te houden. Onmiddellijk maakten de Franschen gebruik van de veranderde omstandigheden. In 1712 bevochten zij hun eerste groote overwinning in de Zuidelijke Nederlanden bij D e n a i n.<fo»kü

Vrede van Utrecht. Dit succes bezorgde hun den vrede. Alle partijen waren den krijg moe, het doel van den oorlog bestond niet meer. In 1713 werd te Utrecht het verdrag gesloten, dat de rust in West-Europa herstelde. Alleen Karei VI had den strijd nog niet willen opgeven, maar toen hij geheel geïsoleerd stond, moest hij wel in 1714 de vredes van Rastadten Baden (in Zwitserland) sluiten.

De voornaamste bepalingen«ftaSensi. F i 1 i p s V behoudt Spanje en de koloniën, maar de kroten van Frankrijk en Spanje blijven voor eeuwig geschriden. 2. Karei VIkrijgt de Zuidelijke Nederlanden, Milaan, Napels, Sardinië. 3. Victor Amadeus II krijgt Sicilië en den koningstitel. 4. Spaansch Opper-Gelder wordt verdeeld tusschen Pruisen en de Republiek (o.a. Venlo). 5. Engeland behoudt Gibraltrar en Minorca en krijgt New-

22

Sluiten