Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

330

jaren. Terstond deed hij zich meerderjarig verklaren en nam de teugels van het bewind in handen. Ongelooflijk was zijn gehardheid tegen koude, honger en vermoeienis; zijn moed ontaardde echter spoedig in roekelooze vermetelheid. Hij was een voortreffelijk veldheer, maar een onbeholpen diplomaat.' Zijn noodlottige stijfhoofdigheid heeft hem ten slotte met zijn volk in het ongeluk gestort.

Peter de Groote. Rusland daarentegen had nog geen kustlanden aan de Oostzee en de Zwarte Zee. Het was czaar Peter de Groote, 1689—1725, die in de bestaande verhoudingen een algeheele ommekeer teweegbracht.

In zijn jeugd stond hij met zijn ouderen onnoozelen halfbroeder Iwan onder voogdij van zijn zuster S o p h i e, die hem verre van het hof en de regeeringskringen verwijderd hield, om zelf de heerschappij in handen te houden. Peter leefde in een klein dorpje te midden van halfbeschaafde boeren. Hij maakte kennis met de ruwe Russische volkszeden en leerde er een gebrek aan, — zijn beruchte verslaafdheid aan den drank — dat hem zijn heele leven is bijgebleven. Hij kwam in aanraking met den Zwitser L e Fort, die hem op de hoogte bracht van de westersche, vooral van de Fransche cultuur, terwijl ZtjÈr gouverneur G o r d o n hem inleidde in de toenmalige militaire wetenschap. Een Hollander Carsten Brandt, timmerde voor den jongen czaar een bootje en vervulde hem met een groote voorliefde voor het zeewezen en Holland. Een geheel nieuwe wereld ging voor den jongen man open. Wat bleek Rusland hem een land van achterlijke barbaren! Zijn ideaal werd zijn volk op te werken tot den gelijke van het beschaafde Westen.

Het kostte den talentvollen jongen heerscher weinig moeite om zijn zuster en Iwan op zij te schuiven. In 1689 hieftï'hij een triomfantelijken intocht in Moskou. £v*\Ju$

Hervormingen. Toen begon zijn hervormingswerk. Het Russisch leger werd grondig gereorganiseerd. Buitengewoon was zijn belangstelling voor den scheepsbouw. Zelfs ondernam hij een reis naar de Witte Zee om in de haven van Archangel de Hollandsche koopvaardijschepen te bestudeeren. Een paar jaar later had Rusland zijn eerste vloot, waarmee hij, tot verbazing van Europa, de stad A z o w op de Turken veroverde, 1696.

Samenzwering. In 1697 kwam de czaar op het spoor van een samenzwering der machtige Strelitzen, onverzoenbare oudRussen, — tot wier partij ook Peters zoon A1 e x e i behoorde — verbitterd over al des keizers hervormingen. Met oostersche onbarmhartigheid werd het doodvonnis aan de scnuldigen voltrokken.

Reizen. Meer gevreesd dan ooit, kon Peter het nu wagen zijrf'rïjk te verlaten, om persoonlijk de wonderen van het Westen te leeren kennen. Hij onder-

Sluiten