Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

33*

nam zijn beroemde reis naar Prqisjp, Amsterdam en Zaandam (czaar-Peterhuisje), Londen, het Duitsche Rijk, Weenen. Tal van zeelieden, instrumentmakers en scheepsbouwers wist hij uit Holland mee te lokken naar Rusland. Nog heden ten dage herinneren vele Hollandsche familienamen te St. Petersburg aan het werk van Peter den Grooten.

Een tweede opstand van de Strelitzen deed hem terugkeeren naar Rusland. Zijn tegenstanders waren weldra in.j$n macht; M^^my^ringwekkende wreedheid beval de czaar beulenwerk ten weerwraak. Twee duizend vielen er als slachtoffer van zijn woede.Alexei, ter dood veroordeeldliöforJNn. de gevangenisjawrfk,

Czaar Peter is altijd gebleven een geniaal barbaar. Afstootend waren zijn persoonlijke gebreken, verdienstelijk zijn daden voor Rusland's opheffing. Hij legde den grondslag voor den Russischen handel en industrie, bracht de boekdrukkerij tot grootere uitbreiding en stichtte een academie van wetenschappen, ttij zond den ontdekkingsreiziger Bering naar Oost-Azië ter verkenning der kuststreken en geleerden moesten de Aziatische talen gaan bestudeeren.

Maar de keizer begreep, dat dit alles toch altijd half werk zou blijven,' iiidien zijn rijk niet in nauwer contact kon gebracht worden met het Westen. De weg daarheen lag over zee. Rusland had behoefte aan kusten en havens. Vandaar Peter's aggressjeve staatkunde tegen het land, dat hem den weg versperde: Zweden.

Zweden bedreigd. Hier leken de omstandigheden gunstig. Een onervaren vorst-als Karei XII modte een ongevaarh^h'tegenstander geacht worden door zi^ibeaijders. Die had Zweden er vele.

Augustus II, de Sterke, koning van Polen en keurvorst van Saksen *), was gemakkelijk te vinden voor een bondgenootschap met Czaar Peter tegen Zweden: beiden dachten zich een deel der Oostzee-proviwraën te verwerven. Frederik IV van Denemarken sloot zich'tij hen aan in de hoop de heerschappij over de Sont weer in handen te krijgen.

Noordsche Oorlog, 1700—1721. In 1700 werd de oorlog verklaard. Maar Karei XII, hoe jong hij ook was, ovér#afte7<i8jfi^ vijanden ,door zijn snelle overwinnöigen. Nog in 1700 had hij Kopenhagen ingesloten en Denemarken gedwongen tot den vrede van Travendal. Frederik IV moest zich 'Verplichten tot een werkelooze neutraliteit.

Dan ging het in storm-tempo op Rusland los. Met 8000 man

1) Deze was, na den dood van Sobiëski, koning van Polen geworden en had den katholieken godsdienst omhelsd; sindj zijn de koningen van Saksen katholiek gebleven.

Sluiten