Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

332

verslaat Karei het veel talrijker leger der Russen bij Narwa, 1700.

De aanval op de „republiek" Polen volgt. In 1701 was het land veroverd. Augustus II nam de wijk naar Saksen. Een landdag, door Karei XII bijeengeroepen en beïnvloed, koos Stanislaus Leszinski, een Poolseh edelman, tot koning in 1703.

St. Petersburg gesticht. Maar Peter de Groote had den hem, weinig beleidvol, gegunden tijd met overleg en enejfgje benut. Hij veroverde den mond van de Newa, stichtte er St. Petersburg (Petrograd) en rustjei zijn leger geducht uit. Het is een groote fout van Karei XII geweest, dat hij Augustus den Sterken tot in Saksen heeft achtervolgd, om hem geheel te verpletteren. In 1706 dwong hij hem tot den vrede van A11 r a n s t ad t, Augustus moest afstand doen van den Poolschen troon en het verbond met Peter den Grooten verbreken.

Tocht tegen Rusland. Eerst in 1707 voerde Karei XH zijn leger weer naar Rusland. Reeds was de Russische krijgsmacht eenige keeren tot den aftocht gedwongen, toen de hetman der Kozakken van de Oekraine, M a z e p p a, met het voorstel kwam hem te helpen, in zijn opstand tegen czaar Peter. Karei ging er op in, trok door de Riketno-moerassen naar Zuid-Rusland, maar de barre winter van 1708 op 1709 deed duizenden zijner soldaten bezwijken* Zijn leger was zeer verzwakt, toegezonden hulpstfoepen werden door de Russen uiteengejaagd, toch sloeg hij in 1709 het beleg voor P u 1t a w a. Daar dwong Peter de Groote zijn ^sgenstander tot een slag, de overmacht der Russen vernietigde de macht der Zweden bijna geheel. Met moeite onflkwam Karei XII met 500 man naar het onzijdig Turkije.

Karei XII in Turkije. Deze gebeurtenis vormt het keerpunt in den Noordschen oorlog. Van nu af is het voordeel aan de zijde van Rusland en zijn bondgenooten.

Augustus de Sterke doet een inval in Polen en veidrijft Leszinfki.

Het Russisch leger bezet de Oost-zee-Proyinciën.

Karei XII tracht in Turkije een bondgenoot te vinden.

Dit gelukte. In den nu volgenden Turksch-Russischen oorlog wordt Peter de Groote met zijn krijgsmacht geheel en al ingesloten bij de Pruth, maar de vrees voor een opstand der Christenen van het Balkan-schiereiland bewoog den Groot-Vizier zich zeer toeschietelijk te toonen en vrede te sluiten, waarbij Peter afzag van de stad Azow, 171 x.

Sluiten