Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

II

publiek der Vereenigde Nederlanden als bandelsmogendheid te overvleugelenReeds in de 17de eeuw vestigde het zijn eerste nederzettingen in Amerika, bijv. Virginië, Maryland en Carolina. New-York is op de Nederlanders veroverd. Georgië werd in de achttiende eeuw in bezit genomen. Het Engelsch koloniaal gebied in Noord-Amerika strekte zich uit in een breede strook langs den AtJantischen Oceaan, behalve de bezittingen in het Noorden langs de Hudsonsbaai, Nieuw-Schotland en New-Foundland.

Fransche Koloniën. Het was tijdens Frans I, dat de Franschen zich het eerst vestigden in Canada. Gedurende de regeering van Hendrik IV werden Québec en Móntreal gesticht. Aan den mond der Mississippi is de kolonie L o u i s i a n a gegrondvest. Maar langs den St. Laurens, de Ohio en de Mississippi hepen de Engelschen gevaar te worden afgesloten van het wijde westen! Vastgestelde grenzen waren er niet, botsingen tusschen de elkaar vijandige kolonisten konden niet uitblijven, in 1754 was de oorlog in Amerika reeds begonnen.

Van deze omstandigheden maakte de Engelsche minister, William Pitt, gebruik om, door een aanval op Frankrijk, een beslissing ten gunste van Engeland uit te lokken. Lodewijk XV daarentegen vestigde zijn aandacht te eenzijdig op de continentale staatkunde en verwaarloosde de belangen der Fransche koloniën.

Dc Continentale Oorlog. Intusschen had Frederik II den aanval zijner vijanden niet afgewacht, in 1756 deed hij rijn leger Saksen binnentrekken en dwong de Saksische krijgsmacht tot de overgave. In 1757 vallen de geallieerden van verschillende rijden Pruisen aan. Een Fransch leger wordt bij Rossbach verslagen, de Oostenrijksche troepen moeten bij L e u t h e n het veld ruimen. Het jaar 1759 bracht den koning van Pruisen veel tegenspoed. Bij K ü n e r sd o r f leed hij een verpletterende nederlaag.

Op den duur ontbrak het Frederik aan soldaten, rijn staten geraakten gedeeltelijk in vijands handen. In 1761 leek de ondergang van rijn macht nabij. George II stierf, rijn kleinzoon George III, 1760—1820, ontsloeg Pitt en het Frederik II in den steek. Maar door den dood van keizerin Elisabeth, 1762, namen de gebeurtenissen een onverwachte wending. Haar opvolger, Peter III, koesterde groote bewondering voor Frederik II. Hij sluit vrede met Pruisen, gaat zelfs een verbond aan. Weliswaar is Peter III in hetzelfde jaar vermoord, maar 's keizers gemalin, Katharinall, die hem opvolgde, handhaafde den vrede. Het verbond van Rusland met Oostenrijk was verbroken; Frankrijk had op het continent niets bereikt. Maria Theresia kwam dus alleen te staan. Zoodoende kon in 1763 de vrede van St. Hubertsburg gesloten worden.

Sluiten