Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

12

Silezië werd nu eerst definitief aan Pruisen afgestaan. Frankrijk had vergeefs den oorlog gevoerd in Europa. En buiten Europa?

De koloniale oorlog, 1756—1763, had het evenmin geluk gebracht. De uitrusting der Fransche koloniën bleek niet berekend op een energieken aanval van Engeland.

In Canada was de strijd spoedig beslist. In 1759 werd Québec door de Engelschen veroverd. Frankrijk's heerschappij in NoordAmerika eindigde voor goed.

Voor-Indië. De gouverneur D u p 1 e i x had in Voor-Indië de macht van Frankrijk gegrondvest. Maar ontijdig werd hij teruggeroepen, zoodat de Engelsche bevelhebber Robert Clive geen bekwamen tegenstander tegenover zich voncj. Clive veroverde in 1757, door de overwinning bij P1 a s s e y, Bengalen op den Indischen nabob, en drong den Franschen invloed in Voor-Indië bijna geheel terug.

Vrede van Parijs, 1765. De oorlog eindigde met den vrede van Parijs, t. Engeland behoudt Canada. 2. Frankrijk wordt in Voor-Indië beperkt tot 5 nederzettingen. 3. Spanje, dat ook aan den oorlog had deelgenomen (Bourbonsch familieverdrag 1761), moet Florida aan Engeland afstaan. 4. Frankrijk doet bij wijze van vergoeding afstand van Louisiana ten behoeve van Spanje. 5. Frankrijk verliest het dal van de Ohio.

Engeland is sedert de eerste koloniale en maritieme mogendheid.

§ 3. Rusland, Turkije, Polen.

De macht van Rusland op het Europeesch continent was duidelijker dan ooit aan den dag getreden gedurende den Zevenjarigen Oorlog. Katharina II kon de eerste de beste gelegenheid aangrijpen om de plannen der Russische expansie ten koste van Turkije en Polen opnieuw ter hand te nemen.

Poolsche toestanden. Het koningschap bij keuze veroorzaakte bij den dood van bijna iederen vorst onlusten. Het koninklijk gezag werd hoe langer hoe meer verzwakt, daar elke koning voor zijn kroning een „capitulatie" moest bezweren, die de voorrechten van den adel ten koste van de kroon telkens vermeerderde. De adel had de macht in handen, de derde stand beteekende weinig, een v r ij e boerenstand was er in het uitgestrekte rijk

Sluiten