Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

13

niet. Joden, edellieden en lijfeigenen vormden de geheéïe bevolking. De landdag oefende de wetgevende macht uit, maar de adel had daar de beslissende stem en de instelling van het liberum veto belette een regelmatig, vast geleid bestuur. De edelen, die zich op den Poolschen landdag tegen een of ander voorstel verklaarden, konden niet gedwongen worden zich te onderwerpen aan de besluiten der meerderheid. Dientengevolge gedroeg elk edelman zich binnen zijn landgoederen ongeveer als een onafhankelijk vorst. Daarenboven bestond het recht van Confederatie, d.w.z. het recht der edellieden om een verbond te sluiten, ten einde een maatregel van staatkundigen aard met geweld door te drijven. De invloed van Rusland drong Polen, na den dood van'Augustus III, een onbeduidenden koning op in den persoon van den zwakken Stanislaus Poniatowski, 1764—1795.

Feitelijk stond Polen sedert de verkiezing van Poniatowski in 1764 reeds onder protectoraat van Rusland. Gedurende eenige jaren breidde de Russische invloed zich meer en meer uit, totdat een talrijke groep onder den Poolschen adel in 1768 de Confederatie van Bar vormde, een nationale opstand volgt, Katharina II antwoordt met een oorlog. Een Russisch leger verslaat de Polen dicht bij de Turksche grens, de vluchtelingen worden achterna gezet op neutraal gebied, Turkije protesteert, de sultan verklaart in 1768 den oorlog aan het czarenrijk. Russisch sTurksche oorlog, 1769—1774:

De Russen bezetten de Donau-yorstendommen, Moldavië en Wallachije. Een Russische vloot vaart door de straat van Gibraltar naar de Egeïsche Zee. In de baai van Tschesmé wordt de Turksche zeemacht vernietigd, 1770.

Het groote succes van Katharina wekte de bezorgdheid der andere mogendheden. Europa wist, dat Rusland aanstuurde op de verovering van Constantinopel. Frederik II trad in onderhandeling met Kaunitz. Het resultaat was, dat te St. Petersburg het voorstel aangeboden werd, om zich tevreden te stellen met een gedeelte van het Poolsch gebied, mits 'Pruisen en Oostenrijk een even groot stuk zouden krijgen. Katharina II moest wel toegeven, toen Pruisen en Oostenrijk het eens geworden waren.

In 1772 volgt de eerste verdeeling van Polen.

Rusland krijgt Wit-Rusland, Pruisen neemt WestPruisen, Oostenrijk annexeert Oost-Gallicie.

In 1774 sluit Rusland met Turkije den vrede van KoetsjoekK aïnardschi: 1. De Donau-vorstendommen worden terugge geven. 2. Turkije staat Kertsj en Jenikale af. 3. De Krim en de

Sluiten