Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

46

de voorafgaande, dringende waarschuwing der Fransche bisschoppen, verloor de Kerk haar beste verdediging tegen de moderne wijsbegeerte.

3. Het ontbrak aan een katholiek leider tegenover Voltaire, Rousseau en de Vrijmetselarij.

4. De lagere geestelijkheid, de pastoors vooral, waren verbitterd over de voorrechten der hooge prelaten; daardoor ontstond onder de dienaren van de Kerk een aparte tiers état. De Cahiers bewijzen dat.

Bij de verkiezingen voor de Etats-Généraux werden 208 pastoors gekozen tegenover 47 bisschoppen. Het was deze tiers-état, die zich aansloot bij de tiers-état uit de burgerij en de parlementaire revolutie mogelijk maakte. Te goeder trouw verwachtte de lagere geestelijkheid de invoering van de constitutioneele monarchie en verbetering van de toestanden in de Kerk. Zij bedoelde het goed, maar begreep het gevaar, dat in de revolutie school, aanvankelijk niet.

Weldra zou blijken, dat de strijd van de Revolutie tegen het gezag op de eerste plaats was een aanval op de Kerk. De Constituante begon — en dat doet de kerkvervolging altijd — met de geestelijkheid en de haar toevertrouwde instellingen doodarm te maken.

L In de nachtelijke zitting van 4—5 Augustus gingen de heerlijke rechten verloren, de stand der geestelijkheid verdween voor de wet.

II. 11 Augustus deed de Kerk vrijwillig afstand van haar tienden ter wille van den vrede.

Over de tienden is een merkwaardig debat gevoerd tusschen Siéyès en Mirabeau. Siéyès verdedigde vergeefs de afkoopbaarheid; Mirabeau, een vijand van de Kerk, vond, dat de staat kon zorgen voor het onderhoud der geestelijkheid, hij bepleitte salaris voor „les officiers de pohce et d'instruction," d. i. voor de priesters. Dat was reeds de aankondiging van de Constitution civile du clergél Zonder succes verweet Siéyès aan de Constituante haar onrechtvaardigheid: „Vous voulez être libres, vous ne savez pas être justes."

III. Het eenige wat de Kerk nog behouden had van haar voormalige rechten, viel weg door artikel 10 van de Déclaration, waarin het kathohcisme gel ij k gesteld werd met alle andere godsdiensten. De Kerk kon voortaan niet meer rekenen op de bescherming van den Staat, zij werd geplaatst onder de gewone wetgeving.

IV. 2 November 1789 (Allerzielendag!) neemt de Constituante de wet aan op de saecularisatie der kerkelijke goederen, op initiatief

Sluiten