Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

58

beheerscht door de Commune. Ongehinderd konden de Jacobijnen de misdaad voorbereiden, die een der zwartste bladzijden vult in de geschiedenis van Frankrijk. 2 September dringen benden boosdoeners de gevangenissen binnen, huiveringwekkend zijn de moordpartijen, die zich daar afspelen, vier dagen en vier nachten achtereen. Alleen te Parijs worden ongeveer 1400 onschuldigen gedood, onder wie meer dan 225 priesters. Totdat eindelijk de slachting ophield, niet doordat de overheid ingreep, maar veeleer wijl de hartstocht zich uitgevierd had: de moordenaars zelf werden het moe.

Te midden van zulke tooneelen, die ook elders, o.a. te Lyon en te Reims plaats hadden, werden de verkiezingen gehouden voor de Nationale Conventie. Geen wonder dat de Jacobijnen de overwinning behaalden. Maar daarin lag tevens opgesloten de ondergang der monarchie.

§ 8. De Nationale Conventie, 20 Sept. 1792—26 Oct. 1795.

De republiek uitgeroepen. 21 September 1792 kwam de derde volksvertegenwoordiging, de Nationale Conventie (747 leden), bijeen. Geen royalist had er meer zitting in. De partij der Feuillants is verdwenen. Alleen G i r o n d ij n e n en J a c o b ijn e n vormen er de fracties.

22 September wordt door de Nationale Conventie de republiek uitgeroepen. Dienzelfden dag arriveert te Parijs het bericht van de overwinning van Dumouriez en.Kellermann bij V a 1m y, 20 September 1792. De opmarsen der Pruisen en Oostenrijkers is daar gestuit. Dumouriez onderneemt daarna een inval in de Zuidelijke Nederlanden. Bij J e m a p p e s worden de Oostenrijkers, November 1792, verslagen, in Januari 1793 waren de Zuidelijke Nederlanden in handen van de Jacobijnen.

Dumouriez is in 1793 ook in ons land doorgedrongen. Hij bleef echter steken voor W i llemstad en moest terug wegens een dreigenden aanval van het Oostenrijksche leger. Terzelfdertijd bezette Custine de steden langs den Rijn: Worms, Spiers, Mainz, Coblenz.

Jacobijnen en Girondijnen. De Nationale Conventie begon dus haar bewind onder eenigszins gunstige omstandigheden. Eensgezindheid heerschte daar niet. De Girondijnen (ca. 150 leden) vormden de r e c h t e r z ij d e. Zij waren tegenstanders van het geweld der commune, eischten een onderzoek aangaande de Septembermoorden en wilden de Conventie aan het Parijsche gepeupel onttrekken. Aan de linkerzijde zetelden de Jacobijnen, „1 es Mon-

Sluiten