Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

6o

die de genoemde voorwaarde er bijgevoegd wilden hebben. Dit argument was klemmend, omdat de meerderheid zoo klein was. Toen is 19 Januari voor de tweede keer gestemd. De meerderheid verklaarde zich nu voor onmiddellijke voltrekking van het vonnis.

31 Januari 1793 viel 's konings hoofd onder de guillotine, op de place de Ja Concorde. Kalm, met grooten moed, onderging hij zijn vonnis. Deze gerechtelijke moord had ten gevolge, dat de Fransche Republiek zich nog meer vijanden maakte in Europa (Engeland), en in het eigen land.

Eerste coalitie-oorlog, 1793—1797. De Nationale Conventie daagde Europa uit. Zij verklaarde den oorlog aan de soevereinen van Sardinië, Napels, Spanje, de Republiek en Engeland, waar W i 11 i a m Pitt minister was en even verontwaardigd zich toonde over den dood van Lodewijk XVI, als bezorgd voor de verovering der Zuidelijke Nederlanden. Met Pruisen en Oostenrijk duurde de strijd nog altijd voort. Het gelukte de Oostenrijkers Dumouriez bij Neerwinden te verslaan, waardoor niet alleen in 1793 de val van de Republiek der Vereenigde Nederlanden werd afgewend, maar bovendien de Franschen gedwongen werden de Zuidelijke Nederlanden en den linker Rijnoever te ontruimen. In het voorjaar van 1793 staan de legers der verbonden mogendheden vóór en over de grenzen van Frankrijk.

Ook in het binnenland werd de toestand gevaarlijk door den opstand van de Vendée en van de Girondijnen.

De Vendée was in de achttiende eeuw een afgelegen, onvruchtbare streek ten zuiden van de Loire, waar een arme boerenbevolking woonde (700.000 zielen), eenvoudig en van diepen godsdienstzin, met een fier besef van onafhankelijkheid en vrijheidsliefde.

Buitengewoon gehecht waren de Vehdeëers aan hun pastoors, mannen van onvermoeide toewijding, die het dorpsbestuur zoo goed als geheel in handen hadden. De priester was er de vertrouwde raadsman en de geestelijke leider in alle levensomstandigheden. De revolutionnaire theorieën hadden weinig invloed op het volk. De vreeselijke Jacquerie tegen de kasteelen van den adel heeft de Vendée niet gekend. Wel hebben de boeren de eerste maatregelen van de Contituante, vooral de opheffing van de standsvoorrechten en de verbetering van het belastingwezen, met instemming begroet, zij verwachtten hervorming, geen revolutie.

Niet het herstel van het Ancien Régime is de inzet geweest van den Vendée-oorlog. De schuld van den opstand ligt bij de Jacobijnen en hun kerkvervolging;

1. Het opgedwongen schisma lokte een spontaan verzet uit in

Sluiten