Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

66

masse" x) der Fransche soldaten waren de vreemde legers niet opgewassen.

De opstand van de Girondijnen werd neergeworpen nog vóór 1794. Een voor een zijn de steden in het Zuiden door de troepen der Nationale Conventie veroverd. Commissarissen van de regeering vergezellen hen en treden met onbarmhartige strengheid op. T o u1 o n werd van zee uit door de Engelschen bijgestaan. Bij het beleg van deze stad onderscheidde zich Napoleon Bonaparte als jong artillerie-kapitein.

Tegen de Vendée had de regeering niet zulk een volledig succes. Meer dan eens zijn de Jacobijnenlegers teruggeslagen, maar Nantes viel ten slotte toch in hun macht. Langen tijd bleef de toestand gevaarlijk, op den duur wonnen de generaals der Conventie terrein en gelukte het hun den opstand althans in te perken.

In 1794 waren dus de meest dreigende gevaren van de Republiek afgewend. Er was reden te over, om aan het Schrikbewind een einde te maken. .

Hèbertisten en Dantonisten. Danton en Camille Desmoulins drongen aan op staking der buitengewone veiligheidsmaatregelen. Robespierre deed, alsof hij zich bij de Dantonisten aansloot. Hij was tegenstander van den eeredienst der rede en keerde zich tegen de Hèbertisten, de heftigste voorstanders van het Schrikbewind en het ongeloof. Het Comité de salut public trad tegen de partij van Hébert op, beschuldigde haar den staat te onteeren en de Republiek te vernederen, het tribunal révolutionnaire vonniste, de guillotine deed het overige. Een en twintig Hèbertisten stierven in het voorjaar van 1794 op het schavot.

Maar het was Robespierre geen ernst geweest met zijn verbond met Danton en Camille Desmoulins. Hij was jaloersch op

1) Dat Frankrijk in dien schijnbaar zoo ongelijken strijd overwinnaar bleef, had vooral drie oorzaken: 1°. Het gemis aan samenwerking der bondgenooten, vooral van Pruisen en Oostenrijk, die bovendien werden beziggehouden door de gebeurtenissen in Polen. 20. De woeste energie van het Comité de salut public, dat mets ontzag en waarin Carnot, een bekwaam krijgskundige, met groot beleid de strategische operaties ontwierp. In Augustus . 1793 besloot men tot de ,4evée en masse", die het effectief tot meer dan een millioen deed stijgen (van 1792—1800 sneuvelden ongeveer 720.000 Franschen). 30. Een nieuwe wijze Van oorlog voeren en bij de generaals de vrees voor het schavot in geval van een nederlaag.

Sluiten