Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

93

Na den vrede was ook de kracht van den opstand der Tirolers gebroken. H o f e r werd gevangen genomen en te Mantua gefusilleerd. De keizer van Oostenrijk gaf voorloopig zijn taaien tegenstand tegen Napoleon op. Deze had zich laten scheiden van zijn vrouw, Joséphine de Beauharnais, en eischte nu een dochter van Frans I als zijn echtgenoote. Aartshertogin Maria Louise werd keizerin van Frankrijk. Joséphine, die den titel van keizerin behield en den keizer altijd zeer genegen bleef, stierf te Malmaison in r8i4. Dertien kardinalen, die bij het kerkelijk huwelijk niet tegenwoordig wilden zijn — o.a. Gonsalvi —, ontvingen verbod om de teekenen hunner waardigheid te dragen en werden in verschillende vestingen geïnterneerd (zwarte kardinalen).

Pruisen en Spanje. De overwinning van 1809 had intusschen de anti-Fransche beweging in Spanje en Pruisen niet kunnen stuiten. Majoor von Schill organiseerde de algemeene volkswapening, de Tugendbund werd opgericht. S t e i n en H a rdenberg zorgden voor de versterking van den militair-nationalen

geest onder de bevolking.

Wel mocht Pruisen sedert den vrede van Tilsit niet meer dan 43.000 man onder de wapenen hebben, maar deze belemmering werd opgeheven, doordat men de hchtingen telkens na een paar maanden naar huis zond en verving door recruten, zoodat het aantal geoefende soldaten steeds aangroeide. Napoleon begreep zeer goed de vijandige strekking van Stein's optreden en deed hem door een onbeschoften brief aan Frederik Willem III uit Pruisen verwijderen. H a rd e n b e r g werd eerste minister. Met wat minder vertoon ging hij echter op denzelfden-weg voort.

Ook het Spaansche volk hernieuwde na Napoleon's vertrek in 1809 den oorlog. Wellington, in wiens leger ook onze latere koning Willem II dienst deed,18ri4den strijd met succes vol. In 1811 gelukte het hem de Franschen voor goed uit Portugal te verdrijven en den inval in Spanje te beginnen.

Overmoed van Napoleon. Scherp steekt tegen deze onrustbarende gebeurtenissen de overmoedige houding van Napoleon af. In 1809 werd P i u s VII daarvan het slachtoffer. Napoleon wilde de benoeming der bisschoppen geheel aan zich trekken en had de provinciën van den Kerkelijken Staat, Ferrara en Bologna, nooit teruggegeven. Hij eischte nu ook in de pauselijke staten de invoering van het Continentaal-Stelsel. Pius VII weigerde. Toen is Rome door Fransche troepen bezet en de Paus als gevangene weggevoerd naar Fontainebleau, waar hij tot 1814 verbleef. De Kerkelijke Staat is bij Frankrijk ingelijfd en in departementen verdeeld: Rome werd de „tweede stad des Rijks".

Juist de strijd tegen Engeland, het met alle geweld willen door-

Sluiten