Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

H3

doel, dat de Ieren daarna moesten bereiken, wees O'Connell aan de Herroeping van de Unie met Engeland (The R e p e a 1).

Sociale wetten. Onder de ministers Peel, Canning en Wellington begint ook de sociale wetgeving, waarmee Engeland heel de wereld vóór is geweest, zooals het heel de wereld vooruit was met zijn zich snel ontwikkelende grootindustrie. De arbeid in de fabrieken behoefde de bescherming der regeering, want de belangen der werklieden waren allesbehalve veilig in handen van den fabrikant. De mishandeling van kinderen in de fabrieken was kort en goed barbaarsch, hun toestand naderde dien van slavernij, een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het rijke Engeland.J)

In 1819 werd het werk in fabrieken verboden aan kinderen beneden negen jaar en voor kinderen boven dien leeftijd beperkt tot hoogstens twaalf uur per dag. In 1831 werd nachtarbeid door kinderen in katoenfabrieken strafbaar gesteld.

In 1824 voerde de regeering een wet in, waarbij werkhedenvereenigingen werden toegelaten. Het gevolg was, dat er werkstakingen uitbraken. De patroons eischten herstel van den vroegeren toestand, toen de arbeider het recht van vereeniging miste. In 1825 stelde een wetswijziging vast, dat het vereenigingsrecht alleen gelden zou voor het streven naar loonsverhooging of beperking van den arbeidsduur. De wet bedreigde met dwangarbeid degenen, die niet-stakers zouden terroriseeren.

Daarmee was het werk der sociale wetgeving lang niet voltooid. In deze periode vallen nog slechts de verschijnselen te constateeren, die den lateren strijd tusschen de maatschappelijke standen aankondigen.

§ 4. Spanje, 1815—1830.

Ferdinand VII, de zoon van Karei IV, was in 1814 koning van Spanje geworden. Vóór zijn troonsbestijging eischte men van hem de belofte, dat hij zou regeeren volgens de constitutie van C a d i x, in 1812 ingevoerd door een voorloopige regeering en op democratische leest geschoeid. Zij was een copie van de Fransche grondwet van 1791. Met de Franschen waren ook de denkbeelden van de revolutie in Spanje doorgedrongen.

1) Vgl. H. de B. Gibbins, The industrial history of England (Londen, 1897).

Sluiten